فرسودگی ناوگان از یک سو و نابه‌سامانی‌های مربوط به توزیع بار از سوی دیگر، مشکلاتی است که درحال‌حاضر حمل‌ونقل جاده‌ای با آنها دست به گریبان است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: در چنین شرایطی، رئیس سازمان راهداری افزایش نرخ سوخت را راهکار موثری برای ساماندهی این وضعیت می‌داند. او معتقد است با افزایش نرخ سوخت، تمایل کامیون‌داران به نوسازی ناوگان بیشتر خواهد شد، زیرا خودروهای فرسوده سوخت بیشتری مصرف می‌کنند و به‌همین دلیل با گرانی سوخت، استفاده از آن دیگر به‌صرفه نخواهد بود.
در چنین شرایطی، قابل پیش‌بینی بود که خبر ثابت ماندن نرخ سوخت، صدای اعتراض کشاورزیان را درآورد. در چند روز گذشته رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد دولت برنامه‌ای برای افزایش نرخ حامل‌های انرژی ندارد و این افزایش قیمت، نیازمند تصویب قانون آن در سال ۹۷ است.
داوود کشاورزیان، رئیس سازمان راهداری ضمن اعتراض به این خبر، این اقدام را غیراقتصادی دانست و به «مهر» گفت: تا زمانی که سوخت خودروهای سنگین تا این اندازه ارزان است، مشکلات صنعت حمل‌ونقل همچون فرسودگی ناوگان، به‌صرفه نبودن خرید کامیون نو، تقاضای مازاد حمل کالا، بهره‌وری پایین و… حل نخواهد شد.
به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی، کامیون‌های ایرانی فقط ۶۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر در سال پیمایش دارند، درحالی‌که کامیون‌ها در اروپا و امریکای‌شمالی گاه تا ۳ برابر این مسافت پیمایش دارند؛ بنابراین ادامه وضعیت قیمتی سوخت، بهره‌وری صنعت حمل‌ونقل ایران را همچنان در حداقل نگه می‌دارد.
کشاورزیان معتقد است با توجه به اینکه درحال‌حاضر بخش حمل‌ونقل به کمک یارانه‌ای که به سوخت (گازوئیل) داده می‌شود سرپا مانده، هر کس بیکار است می‌تواند کامیون فرسوده‌ای با ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان خریداری کند و با حداقل عرضه بار، فعالیت داشته باشد. بنابراین به جای آنکه یک راننده سالانه ۱۵۰ هزار کیلومتر پیمایش با یک کامیون داشته باشد، دو راننده هرکدام ۷۰ هزار کیلومتر بار حمل می‌کنند تا این درآمد بین دو خانوار تقسیم شود.
به گفته وی، همین مسئله از انگیزه رانندگان برای نوسازی ناوگان می‌کاهد، زیرا امکان خرید یک کامیون نو به نرخ ۸۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان و پرداخت اقساط ماهانه چند میلیونی آن با وضعیت فعلی بار وجود ندارد. رئیس سازمان راهداری معتقد است ثبات نرخ سوخت، اگر چه مشکل اشتغال کشور را تا اندازه‌ای حل می‌کند اما صنعت حمل‌ونقل کشور را در آینده فلج خواهد کرد.
مشکل حمل‌ونقل، سوخت نیست
با وجود اینکه رئیس سازمان راهداری معتقد است افزایش نرخ سوخت می‌تواند برطرف‌کننده بخشی از مشکلات حمل‌ونقل جاده‌ای باشد، برخی کارشناسان می‌گویند مشکل حمل‌ونقل جاده‌ای، نرخ سوخت نیست و این بخش نیازمند اقدامات دیگری است.
مهرداد فرشیدی، کارشناس حمل‌ونقل در پاسخ به «گسترش‌تجارت» درباره تمایل نداشتن اهالی حمل‌ونقل جاده‌ای بار به نوسازی ناوگان توضیح داد: یکی از مشکلاتی که باعث شده رانندگان تمایلی به نوسازی خودرو فرسوده نداشته باشند، گرانی خودروهای جدید است. کمترین نرخ برای یک کامیون جدید ۵۰۰ میلیون تومان است و با توجه به درآمدهای فعلی، رانندگان از پس این هزینه‌ها برنمی‌آیند. از سوی دیگر در ناوگان باری بر خلاف ناوگان مسافری، نو بودن خودرو چندان اهمیتی ندارد.
فرشیدی اضافه کرد: علاوه بر بالا بودن نرخ نوسازی، بسیاری از رانندگان قدیمی معتقدند کیفیت کامیون‌های قدیمی بهتر است و آنها خودروهای مقاوم‌تر و دارای کاربری بهتری هستند و به همین دلیل تمایلی به نوسازی آنها وجود ندارد.ر
او یادآوری کرد: شکی نیست که نوسازی مزیت‌های زیادی دارد زیرا کامیون نو سوخت کمتری مصرف می‌کند و موجب می‌شود دولت یارانه کمتری برای سوخت پرداخت کند. همچنین ایمنی آن بیشتر و استهلاک کمتر است، اما به شرط اینکه نرخ کامیون نو منصفانه و به‌صرفه باشد.
علت پیمایش پایین کامیون‌های ایران
فرشیدی در واکنش به انتقاد کشاورزیان درباره کم بودن پیمایش کامیون‌ها در ایران به دلیل استفاده نکردن از ناوگان نو گفت: این صاحب کامیون نیست که میزان بار را تعیین می‌کند. کمبود پیمایش به این دلیل است که درحال‌حاضر توزیع بار بر مبنای عدالت انجام نمی‌شود. این مسئله به مدیریت ضعیف پایانه‌ها در ایران و غلبه روابط بر ضوابط مربوط می‌شود.
وی با تاکید بر اینکه پیمایش پایین کامیون‌ها به دلیل مدیریت غلط مبادی کالای کشور است، افزود: مدیریت حمل بار در مبادی ورودی بار که بیشتر، بنادر هستند، علمی، درست و براساس استانداردهای روز دنیا نیست. ضمن اینکه برخی تعامل‌های ناسالم موجب می‌شود به یک نفر بار زیاد داده شود و به یک راننده بار بسیار کمی تعلق گیرد. از سوی دیگر به دلیل همین مدیریت ناکارآمد، در برخی موارد پیمایش افزون بر استاندارد نیز داریم زیرا بار پس از وارد شدن به بنادر، به جای اینکه به‌طور مستقیم به‌دست مصرف‌کننده برسد، ابتدا به مرکز کشور حمل شده و در آنجا به مناطق دیگر توزیع می‌شود.
این کارشناس پیشنهاد افزایش نرخ سوخت برای بهبود اوضاع حمل‌ونقل جاده‌ای را نادرست می‌داند و معتقد است این کار تاثیر برعکس بر حمل‌ونقل جاده‌ای خواهد داشت. فرشیدی توضیح داد: گران شدن نرخ سوخت، تاثیر مستقیم روی هزینه حمل دارد و آن را افزایش می‌دهد و با توجه به اینکه حمل‌ونقل روی همه مسائل اجتماعی و اقتصادی کشور تاثیر دارد، این مسئله موجب افزایش نرخ‌های دیگر و افزایش سایر هزینه‌های زندگی خواهد شد. به همین دلیل در همه کشورهای پیشرفته، به حمل‌ونقل یارانه تعلق می‌گیرد تا هزینه‌های این بخش بالا نرود و بتوان اقتصاد را کنترل کرد.
راهکار حل مشکلات حمل‌ونقل جاده‌ای
با توجه به آنچه فرشیدی می‌گوید، این پرسش مطرح می‌شود که در ثبات نرخ سوخت، چگونه می‌توان مشکلات این بخش مانند فرسودگی ناوگان و پیمایش پایین را حل کرد؟
او در پاسخ به این پرسش گفت: بهترین راهکار برای حل مشکلات حمل‌ونقل جاده‌ای در عین ثبات نرخ سوخت این است که مانند همه کشورهای دیگر، وام‌های کلان با بهره‌های کم برای نوسازی به این بخش داده شود و بار نیز به‌طور درست مدیریت شود به‌طوری که توزیع بار در مبادی، عادلانه باشد و رانندگان بتوانند از پس هزینه‌های خود و نوسازی برآیند. به گفته وی، با توجه به اینکه در حمل‌ونقل جاده‌ای بار، کیفیت خودرو، مزیت چندانی به شمار نمی‌رود و رانندگان انگیزه چندانی برای نوسازی ندارند، بهتر است دولت با راهکارهای منطقی و علمی که صرفه اقتصادی برای دست‌اندرکاران این حوزه خواهد داشت، آنها را به سرمایه‌گذاری در این بخش مجاب کند.
فرشیدی یادآوری کرد: توسعه حمل‌ونقل ریلی که اکنون به‌طور جدی در دستور کار دولت است، تاثیر مستقیم بر حمل‌ونقل جاده‌ای دارد و موجب کاهش فعالیت این بخش خواهد شد، اما اگر بتوانیم با مدیریت واحد، حمل‌ونقل کلان را به بخش ریلی واگذار کرده و حمل‌ونقل منطقه‌ای را بر عهده بخش جاده‌ای بگذاریم، هم هزینه حمل کاهش می‌یابد، هم پیمایش بار افزایش یافته و به‌صرفه می‌شود و هم در حمل کالا، شاهد افزایش سرعت و دقت عمل و کاهش هزینه‌های نهایی خواهیم بود.
دیدگاه‌ها
ارسال نظر