رمز جذابیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری چیست؟

تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد درحال‌حاضر ۲۰۰ صندوق سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه فعالیت می‌کنند و این تعداد صندوق ۱۵۸ هزار میلیارد تومان از نقدینگی موجود در دست مردم را جذب خود کرده و صرف خرید اوراق بهادار با درآمد ثابت، سهام و اوراق بدهی می‌کنند.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: درحالی که به نظر می‌رسید پس از اعمال مصوبه کاهش نرخ سود بانکی از طرفی و اعمال فشار بر صندوق‌ها برای اختصاص ۵ درصد از منابع خود به بازار سرمایه، اقبال به این صندوق‌ها کمتر شود، اما این اتفاق نیفتاد و صندوق‌های سرمایه‌گذاری همچنان برای سرمایه‌گذاران جذاب‌تر و کم‌ریسک‌تر است. کارشناسان، تجمیع دارایی‌های خرد دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری از سوی این صندوق‌ها را از جمله دلایل جذابیت این صندوق‌ها می‌دانند. از سوی دیگر معتقدند شرکت‌های تامین سرمایه بزرگ، از راه صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلف، فعال هستند و منابع را به‌طور دائم وارد این صندوق‌ها می‌کنند. درحال‌حاضر سود اوراق بهادار ۲درصد بیشتر از سود سپرده‌های بانکی است.

تجمیع دارایی‌های خرد از آنجا که صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارای پرتفوی (سبد اوراق بهادار) هستند و از مدت‌ها پیش سرمایه‌گذاری‌هایی با بازدهی بالا انجام داده‌اند، مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته‌اند. به‌عنوان مثال این صندوق‌ها اوراق مشارکتی مثل اخزاها یا اسناد خزانه دولتی را در ماه‌های گذشته خریده‌اند که بازدهی بالاتری نسبت به امروز دارند. همایون دارابی، کارشناس و فعال بازار سرمایه با بیان این مطلب گفت: درحال‌حاضر بازدهی اوراق خزانه ۱۵ تا ۱۶ درصد است، در حالی که این رقم در ابتدای سال گذشته بیش از ۲۳ درصد بود. از سوی دیگر به دلیل قراردادهای تامین سرمایه، خرید اوراق تبعی و.. همواره صندوق‌های سرمایه‌گذاری از جذابیت بیشتری برخوردار بوده‌اند.

وی تجمیع دارایی‌های خرد دارندگان واحدها از سوی صندوق‌های سرمایه‌گذاری را، دلیل دیگر تمایل سرمایه‌گذاران به این ابزار برشمرد و افزود: این صندوق‌ها پس از تجمیع دارایی‌های خرد، آن را در اختیار کسانی که نیاز به سرمایه‌گذاری دارند از فروشندگان اوراق گرفته تا سپرده‌های بانکی، قرار می‌دهند و می‌توانند نرخ بالاتری را نسبت به سپرده معمولی به‌دست بیاورند به همین دلیل است که در همه جا و در اقتصادهای پیشرفته هم، بازدهی صندوق‌های سرمایه‌گذاری ثابت قدری بالاتر از درآمد سپرده‌گذاری به تنهایی یا درآمد خرید اوراق است. دارابی با تاکید بر کسب بازدهی بیشتر به دلیل نوع مدیریت این صندوق‌ها و تجمیع دارایی سرمایه‌گذاران گفت: به این دلیل که صندوق‌ها منابع خرد را جمع‌آوری می‌کنند و از آنجا که این منابع خرد است زمانی که تجمیع می‌شوند می‌توانند نرخ بالاتری را به‌دست آورند، مورد توجه قرار می‌گیرند. به‌عنوان مثال زمانی که قرار است تامین مالی سنگین‌تری انجام شود، سرمایه‌پذیر حاضر می‌شود نرخ بالاتری را برای تامین نیاز خود پیشنهاد کرده یا فروشندگان اوراق مختلف می‌توانند این اوراق را ارائه دهند. این فعال بازار سرمایه، درباره ۲ علت موفقیت
صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای جذب سرمایه‌ها بیان کرد: یکی از دلایل جذاب بودن این صندوق‌ها صرفه به مقیاس بودن است، اینکه هرچه بزرگتر باشند بازدهی بیشتری می‌توانند به‌دست آورند. دلیل دیگر هم قراردادهایی است که در بلندمدت منعقد می‌کنند. وی افزود: صندوق‌های سرمایه‌گذاری از جمله ابزارهای مالی هستند که در همه نظام‌های اقتصادی استفاده می‌شوند و حضورشان مزیت‌هایی برای اقتصاد دارد. دارابی، درباره چشم‌انداز پیش روی صندوق‌های با درآمد ثابت گفت: همواره شرایط پیرو متغیرهای بنیادی مثل نرخ ارز، نرخ تورم و نرخ بازده بدون ریسک است که می‌تواند آینده این صندوق‌ها را رقم بزند.

نقش تامین سرمایه‌های بزرگ دولت در راستای سیاست اصلی اقتصادی که کنترل بانک‌ها، بازار پول و بازار بین‌بانکی، واقعی کردن سود و پایین آوردن نرخ سود است، با مصوبه کاهش نرخ سود، صندوق‌های سرمایه‌گذاری بانک‌ها را محدود کرد. برخی صندوق‌های سرمایه‌گذاری که دستورهای دولت را دور می‌زنند یا بانک‌ها که از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری رقابت کاذب ایجاد می‌کنند با این مصوبه و همراستا با آن، نرخ سود سپرده‌ها را کاهش دادند. ابوالقاسم آقادوست، درباره آماری که از افزایش سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها منتشر شده گفت: به‌طور معمول کسانی در این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند که خطرپذیری پایین‌تری دارند. زمانی که سود سپرده‌های بانکی یا پایین است یا کنترل می‌شود، طبیعی است این گروه از سرمایه‌گذاران به‌طور دائم پیگیر هستند که کدام صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت و با اطمینان بیشتر، همان سود قبلی را که بانک‌ها پرداخت می‌کردند را به آنها می‌دهد (یعنی۱۸-۲۰درصد). وی افزود: ازسوی دیگر مصوبه سازمان بورس مبنی بر هدایت منابع صندوق‌های سرمایه‌گذاری (۵ درصد از منابع) و هدایت آن به بازار رسرمایه، باعث شده به دلیل اینکه حجم صندوق‌های
سرمایه‌گذاری خیلی زیاد بوده و به‌تدریج در حال ورود به بازار سرمایه است، تغییراتی ایجاد کند. آقادوست با اشاره به نوع فعالیت شرکت‌های تامین سرمایه بزرگ و نقش آنها در افزایش جذابیت‌های سرمایه‌گذاری، تصریح کرد: این شرکت‌ها از راه صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلفی که دارند، در بازار سرمایه خیلی فعال هستند و منابع‌شان را به‌طور دائم وارد این صندوق‌ها کرده و در حال خرید و فروش هستند. همین موضوع باعث ایجاد تحرکی در بازار سرمایه شده است. اینکه این صندوق‌ها درست عمل می‌کنند یا نه، توجیه خود را دارند؛ از قبیل اینکه قیمت‌های جهانی افزایش پیدا کرده است، از این رو سپرده‌گذاران به‌تدریج به سمت صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌آیند و تعدادشان رو به افزایش است. از سوی دیگر همین صندوق‌های سرمایه‌گذاری هم براساس مصوبه سازمان بورس، به‌تدریج در حال ورود به بازار سرمایه هستند.

پیش‌بینی وضعیت صندوق‌ها آقادوست درباره پیش‌بینی روند فعالیت این صندوق‌ها گفت: به نظر می‌رسد با توجه به حجم نقدینگی زیادی که در جامعه است و بخش بیشتری از آن در بانک‌ها به دلیل رکود اقتصادی، بلاتکیفی یا عوامل مختلفی که در فضای کسب و کار وجود نداشت همچنان صندوق‌ها برای سرمایه‌گذاری جذاب باشند. این فعال بازار سرمایه، ادامه داد: به نظر می‌رسد بخشی از سرمایه‌ها به دلیل اینکه بانک‌ها برخی از منابع را به خود جذب کرده و بلااستفاده مانده بودند، آرام به سمت صندوق‌های سرمایه‌گذاری و بخشی نیز به سمت کار و فعالیت در حال حرکت است. درکنار موج تورمی که در بخش ساختمان در حال ایجاد شدن است، پیش‌بینی می‌شود این روند همچنان ادامه داشته و رو به افزایش باشد. وی با تاکید بر اینکه موضوع خاصی که تهدیدکننده ادامه این وضعیت بوده و آن را محدود کند وجود ندارد، افزود: این امکان وجود دارد که برخی صندوق‌ها احساس کنند فضای کسب و کار بهتر شده و با توجه به تورم احتمالی بازدهی بیشتری می‌توانند به‌دست آورند، از این رو ممکن است روند جذب سرمایه‌ها کمی کندتر یا متوقف شود، اما احتمال خیلی ضعیفی وجود دارد که این روند برعکس شده و
کاهشی شود.

آقادوست، در پاسخ به اینکه صعود شاخص بورس چقدر در جذب سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه تاثیرگذار بوده، اظهار کرد: درست است که شاخص به لطف دانه درشت‌های بازار سرمایه افزایش پیدا کرده که در این سهم‌ها نیز به واسطه افزایش قیمت‌های جهانی و موضوع‌هایی مانند تعرفه‌ها، ارزندگی ایجاد و به تحرکاتی در اقتصاد منجر شده و رشد کرده است و در نتیجه شاخص افزایش پیدا کرده، اما در مجموع شاخص بیانگر آینده بازار سرمایه است، از این رو افزایش شاخص در روند جذب نقدینگی خیلی موثر بوده است. به گفته این کارشناس بازار سرمایه، پیش‌بینی می‌شود شاخص در ۶ ماه آینده باز هم اعداد بالاتر از ۱۰۰ را تجربه کند، این روند هم بیشتر به شرکت‌هایی که دلارمحور و صادرات‌محور هستند، ارتباط دارد و آهنگ ورود نقدینگی هم هر لحظه بیشتر می‌شود. از سوی دیگر، ویژگی نقدینگی و ارزندگی بسیاری از شرکت‌های بورسی به‌ویژه شرکت‌های پتروشیمی، پالایشی، سنگ‌آهنی و معدنی که هنوز هم جای رشد دارد باعث جذب نقدینگی و رونق بیشتر بورس و افزایش شاخص خواهد شد.