بهار سال ۱۳۹۵ بود و من تازه خبرنگار حوزه صنایع معدنی شده بودم. در همان ابتدای ورودم به این حوزه دبیرم از من خواست درباره ۷ طرح فولادی یک گزارش تهیه کنم اینکه سرنوشت این طرح‌های استانی به چه سمت و سوی خواهد رفت.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت:7 طرحی که بدون مطالعه در دولت‌های نهم و دهم و با فشار نمایندگان وقت در استان‌های مختلف کلید خورده بودند. به یاد دارم در گزارش آن روزم به نتایج مثبت و قابل ارائه‌ای نرسیدم. به‌جز فولاد سفیددشت سایر طرح‌ها پیشرفت چندانی نداشتند و در گفت‌وگو با مسئولان دریافتم طرح‌های هفت‌گانه استانی در کل حال و روز مناسبی ندارند. امروز که برای بهره‌برداری از فولاد نی‌ریز از سوی سازمان ایمیدرو به استان فارس دعوت شده‌ام، باورم نمی‌شود چهارمین طرح استانی در مدت کمتر از ۲ سال به مرحله بهره‌برداری رسیده باشد. جدا از اینکه پرسش‌هایی ذهنم را مشغول می‌کند؛ اینکه مواد اولیه این واحدهای فولادی، چگونه تامین می‌شود و در کل برای اقتصادی شدن این واحدها، افزایش ظرفیت امکان‌پذیراست یا خیر؟ جدا از اینکه در این ۲سال به واحدهای فولادی و بهره‌برداری آنها به‌نوعی تعصب و عرق خبرنگاری پیدا کرده‌ام اما در کل خوشحالم شاهد راه‌اندازی این طرح‌های استانی هستم که به نوبه خود از یک سو می‌تواند زنجیره فولاد کشور را تکمیل کند و از سوی دیگر رونقی را به شهر و استانی ببرد که جوانان آن تشنه اشتغال هستند. البته موضوع
قابل‌توجه دیگر این است که چندین واحد از این طرح‌های استانی با فناوری بومی ایرانی که با نام «پرد» معروف شده است، در حال راه‌اندازی هستند.
فولاد نی‌ریز، چهارمین طرح استانی عصر جمعه۶ بهمن همراه عکاس روزنامه برای حضور در آیین بهره‌برداری از فولاد نی‌ریز راهی فرودگاه می‌شویم. پرواز ما ساعت ۱۸ و ۵۰ دقیقه است که با اندکی تاخیر هواپیما به پرواز درمی‌آید. ساعت ۲۰ و ۳۰دقیقه به شیراز می‌رسیم که تا رفتن به هتل ستارگان شیراز و مستقر شدن ساعت از ۱۰ شب نیز می‌گذرد و تقلای من برای دیدن حافظیه و سعدیه ره به جایی نمی‌برد چراکه نه تنها حافظیه و سعدیه، بلکه تمام جاهای دیدنی دیگر شهر شیراز بسته‌اند. پیش از خواب، مسئول روابط عمومی سازمان ایمیدرو تاکید دارد از آنجا که تا نی‌ریز حدود ۴ ساعت راه است، لطفا همگی راس ساعت ۶ صبح در لابی هتل حضور داشته باشند چراکه ساعت ۱۱ نشست خبری آقای کرباسیان، مدیر هیات‌عامل ایمیدرو است و راس ساعت ۱۲ ظهر نیز آقای جهانگیری برای انجام برنامه بهره‌برداری در سایت نی‌ریز حضور خواهند داشت. فردا راس ساعت ۶ صبح بیدار شدیم و صبحانه خورده، نخورده ساعت ۷ صبح با اتوبوس راهی فولاد نی‌ریز می‌شویم. حدود ساعت ۱۱ به فولاد نی‌ریز می‌رسیم. پیش از ورود ما به سایت کارخانه، مسئولان تاکید کردند برای حضور در برنامه سخنرانی آقای جهانگیری
موبایل همراه نداشته باشیم. به همراه داشتن موبایل از واجبات کار خبرنگاری است زیرا تنها وسیله رساندن خبر به روزنامه است. نتوانستم خودم را راضی کنم با دوز و کلک موبایلم را همراه ببرم؛ یعنی حقیقتش هم دوز و کلک بلد نبودم و هم جراتش را نداشتم. به محض ورود به سایت فولاد نی‌ریز به سمت اتاق همایش‌ها برای نشست خبری آقای کرباسیان رفتیم. حداقل جای شکرش باقی بود که اجازه ورود رکوردر(ضبط‌کننده صدا) را داده بودند. آقای کرباسیان و مدیرعامل فولاد نی‌ریز و سایر مسئولان سایت در اتاق همایش راس ساعت حضور پیدا کردند. مرد شماره یک ایمیدرو در نشست‌های خبری همیشه لبخند به لب دارد و هیچ‌گاه از جوابگویی به خبرنگاران طفره نمی‌رود. آقای کرباسیان در ابتدا به ارائه گزارشی کوتاه از فولاد نی‌ریز می‌پردازد و می‌گوید: پروژه فولاد نی‌ریز، سومین واحد تولید آهن‌اسفنجی با فناوری پرد تحت لیسانس شرکت «ام‌ام‌ای» است که در امسال از آن بهره‌برداری می‌شود. پیش از این پروژه‌های فولاد شادگان و میانه با این روش به بهره‌برداری رسیده و هم‌اکنون نیز با ظرفیت اسمی در حال تولید هستند. کرباسیان تاکید می‌کند: رسیدن به این موفقیت و معرفی ایران به‌عنوان بزرگترین
تولیدکننده آهن‌اسفنجی جهان، دستاورد بزرگی برای جامعه صنعتی کشور به‌شمار می‌رود. بعد ازصحبت‌های وی، علیرضا زاهدیان، مدیرعامل فولاد نی‌ریز به ارائه گزارشی از چگونگی ساخت و بهره‌برداری از واحد احیای مستقیم و نحوه جذب نیرو در فولادسازی می‌پردازد. اما پس از پایان نشست به‌طور اختصاصی از آقای کرباسیان می‌پرسم آیا واحدهای استانی که به‌گونه‌ای از معادن هم جدا هستند، در آینده برای تامین مواد اولیه با مشکل روبه‌رو نخواهند شد که وی در پاسخ به این پرسش عنوان می‌کند: طرح‌های جدید کنسانتره در استان کرمان در دست بهره‌برداری هستند. از سوی دیگر گندله‌سازی اپال نیز چندی پیش با ۵ میلیون تن ظرفیت وارد مدار تولید شده است. خط زنجیره تولید فولاد در کل کشور در حال کامل شدن است. ایشان تاکید می‌کند که تامین مواد اولیه کارخانه‌های داخلی جزو اولویت نخست سازمان ایمیدرو است. به‌هر صورت، پروژه‌های فولادی که در حال بهره‌برداری هستند به‌گونه‌ای همگی تکمیل‌کننده زنجیره فولاد در کشور هستند و در راستای تامین مواد اولیه واحدهای آهن‌اسفنجی به فکر ایجاد واحدهای گندله و کنسانتره‌سازی در کشور نیز هستیم.
تامین آب فولاد نی‌ریز پس از گفت‌وگو با آقای کرباسیان سراغ علیرضا زاهدیان، مدیرعامل فولاد نی‌ریز می‌روم و از وی می‌پرسم با توجه به مشکل آب در واحدهای فولادی و مدیریت این موضوع، چه تدابیری برای تامین آب فولادسازی نی‌ریز اندیشیده‌اید؟ زاهدیان می‌گوید: چند سناریو برای تامین آب نی‌ریز در نظر گرفته شده که یکی از آنها تامین آب از طریق «سدچشمه عاشق» است. براساس قراردادی که سال‌ها پیش بسته‌شده ۵ میلیون مترمکعب آب از این سد طلب داریم که مطالعه خط انتقال مهندسی آن در حال انجام است. او همچین با اشاره به راه‌های دیگر تامین آبی که برای این طرح در نظر گرفته شده، می‌گوید: ۲ چاه نیز در این طرح موجود است که آب بخش احیای مستقیم کارخانه از این چاه‌ها تامین می‌شود. وی با اشاره به سناریوی سومی که برای تامین آب در نظر گرفته شده، عنوان می‌کند: با توجه به این ۲ منبع تامین آب یک سناریو سومی هم در نظر گرفته شده تا در سال‌های آینده با مشکلی روبه‌رو نشویم و آن بحث تامین آب از فاضلاب‌های شهری شهرستان نی‌ریز است. از آنجا که شهر نی‌ریز با کارخانه ۵۰ کیلومتر فاصله دارد، تصفیه فاضلاب‌ها و پسماندهای آن می‌توان به‌عنوان یک
روش تامین آب در نظر گرفته شود. مدیرعامل فولاد نی‌ریز همچنین در پاسخ به این پرسش که مواد اولیه کارخانه از چه طریقی تامین می‌شود، می‌گوید: مواد اولیه این کارخانه گندله است و برای تامین آن قراردادهایی بسته شده است و از آنجا که فاصله کمی با معادن گل‌گهر دارد، قرار است مواد اولیه را از آنجا تامین کنیم.
نتایج فناوری ایرانی در حاشیه این نشست، مدیرعامل شرکت «ام‌ام‌ای» ایران توجه من را جلب می‌کند؛ آقای حسن کرباسچی برای ما خبرنگاران تداعی‌کننده فناوری ایرانی«پرد» به‌شمار می‌رود و البته هر بار وی را در واحدهایی مانند شادگان و میانه که پیش از نی‌ریز با همین فناوری راه‌اندازی شده بودند، دیده بودیم. برای شنیدن نتایج به‌دست آمده از فناوری پرد در واحدهای به‌کار گرفته شده به سراغ وی رفتیم. کرباسچی برعکس مصاحبه‌های تلفنی در مصاحبه‌های حضوری با حوصله باورنکردنی پاسخگوی تمامی پرسش‌های ما است. او در پاسخ به این پرسش که آیا اجرای طرح‌ها و تجربه‌هایی مانند شادگان و میانه تاثیری بر طراحی و اجرای نی‌ریز داشته است، می‌گوید: طبیعی است هر فناوری تا به مرحله اجرا برسد، ممکن است با یک‌سری نواقص روبه‌رو شود چراکه تا پیش از این متخصصان و طراحان فولاد کشور با فناوری میدرکس کار می‌کردند و در کشور طراح و متخصص فناوری پرد نداشتیم. منتها موضوع این است که فناوری پرد در ۲ کارخانه شادگان و میانه مرحله آزمون و خطا خود را پشت‌سر گذاشته و مشکلات جزئی که در این ۲ کارخانه به‌وجود آمده بود در اجرای سوم که فولاد نی‌ریز است،
برطرف شده چراکه تجربه مهندسی ما در این زمینه بیشتر شده است. البته اجرای خوب شرکت فولاد تکنیک در این زمینه بسیار مهم به‌شمار می‌رود و از این‌رو شاهد هستیم از زمانی که تزریق گاز در فولاد نی‌ریز انجام شده، روند مستمر تولید باکیفیت و بین ۹۲ تا ۹۶ متالیزاسیون داشته‌ایم که در کل برای شروع کار روند مثبت و مناسبی بوده است. در حقیقت می‌توان این‌گونه مطرح کرد که از تجربه‌های سایت‌های قبلی به خوبی در فولاد نی‌ریز استفاده شده است. وی در پاسخ به این موضوع که درباره نتایج تولید در سایت‌های قبلی عنوان کرده‌اید برای ارائه نتایج قطعی نیاز به زمان است، با گذشت زمان سپری شده به چه نتایجی در این سایت‌ها دست یافته‌اید، گفت: برای دستیابی به نتایج قطعی به‌ویژه در طرح‌هایی که با فناوری‌های جدید انجام می‌شوند و رسیدن به ظرفیت اسمی، نیازمند یک زمان ۶ ماهه تا یک‌ساله هستیم و در ۲سایت قبلی ما به ظرفیت مورد نظر رسیده‌ایم. کرباسچی تاکید می‌کند: موضوع قابل توجه اینکه کارشناسانی که هم در فناوری میدرکس کار کرده‌اند و هم به این فناوری ایرانی آشنایی دارند، بر فناوری پرد صحه می‌گذارند و عملکرد خوب این فناوری برای خود آنها نیز غیرقابل باور
است؛ به‌ویژه در سایت نی‌ریز که در گره خوردن با تجربه‌های انجام سایت‌های قبلی، بهتر اجرا شده است. وی در پاسخ به این پرسش که طرح دیگری هم در دست اجرا دارید، عنوان کرد: طرح بعدی شرکت ام‌ام‌ای در فولاد بافت است که چهارمین طرح با فناوری پرد به‌شمار می‌رود. این سایت سال آینده به بهره‌برداری خواهد رسید. البته این طرح به‌دلیل موضوع‌های مربوط به تامین منابع مالی به تعویق افتاده وگرنه باید شاهد راه‌اندازی آن در امسال بودیم. کرباسچی همچنین با اشاره به قرارداد طرح ۳۰۰ هزار تنی که با چین بسته شده، عنوان کرد: البته طرحی با فناوری پرد ایرانی بر پایه زغال‌سنگ با عنوان طرح «سی‌اس‌ای‌ان» با کشور چین در حال عملیاتی شدن است. طرف ایرانی در بخش مهندسی و تامین فعال است. بخش مهندسی آن و ۶۰ تا ۷۰درصد بخش تامین آن انجام شده است. بیشتر عقب‌افتادگی از سوی چینی‌ها بوده که امیدواریم در اوایل سال ۲۰۱۹ میلادی (۱۳۹۹خورشیدی) به‌عنوان یک طرح ایرانی خارج از کشور، به بهره‌برداری برسد.
معاون اول رئیس‌جمهوری آخرین سخنران پس از پایان مصاحبه‌ها تازه متوجه می‌شوم ساعت از ۱۲ ظهر هم گذشته، اما از آقای جهانگیری خبری نیست. با اصرار و با هماهنگی مسئول روابط عمومی به اتوبوس برمی‌گردم تا موبایلم را بردارم و حداقل بتوانم خبرهای نشست را تایپ کنم تا به محض وصل شدن اینترنت، به دفتر روزنامه بفرستم. موبایلم را از اتوبوس برمی‌دارم و به سرعت شروع به تایپ می‌کنم. تایپ این بخش تمام می‌شود ساعت از یک ظهر هم می‌گذرد اما خبری از آمدن آقای جهانگیری و هیات همراه نیست و ما همچنان منتظریم. جالب این است که پرواز برگشت ما برای ساعت ۱۸ و ۴۵ دقیقه است و از نی‌ریز تا شیراز هم ۴ ساعت راه!! یعنی راس ساعت ۲ بعدازظهر باید برگردیم تا به پرواز برسیم. حدود ساعت ۲ بعدازظهر با یک بازرسی سختگیرانه که مبادا موبایلی به همراه داشته باشیم، وارد محل برگزاری آیین بهره‌برداری می‌شویم. ساعت ۲بعدازظهر تازه برنامه آغاز می‌شود و اینکه من چقدر دلم می‌خواهد روند دعوت سخنرانی مدعوین برعکس باشد خدا می‌داند چراکه در چنین برنامه‌هایی متداول است ابتدا فرماندار و استاندار و پس از آن نماینده شهرستان و سپس مدیرعامل طرح و بعد مدیرعامل
ایمیدرو و پس از آن وزیر و در نهایت معاون اول رئیس‌جمهوری سخنرانی کنند. البته این آرزوی ما به هیچ جای این کائنات نمی‌رسد تا این روند معکوس شود. از همان ابتدا برای سخنرانی از استاندارد دعوت شد و پس از آن نماینده شهرستان….. ساعت ۲ و ۲۰ دقیقه بعدازظهر را نشان می‌داد که در بین سخنرانی مدیرعامل طرح با هشدار مسئول روابط عمومی ایمیدرو روبه‌رو می‌شویم که باید برویم مباد که از پرواز جا بمانیم. البته جای تعجب ندارد از این همه برنامه‌ریزی و سر ساعت حضور داشتن مسئولان!! در نهایت از روابط عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت که با ما همسفر نیستند، درخواست می‌کنم سایر سخنرانی‌ها را از سایت وزارتخانه بردارم. به سرعت سوار اتوبوس می‌شویم و نهار را هم داخل اتوبوس به ما می‌دهند. آنچه بین راه نی‌ریز و شیراز توجهم را جلب می‌کند که در مسیر رفت متوجه آن نشده بودم «دریاچه نمک مهارلو» است که بسیار زیبا و دیدنی است و از دور خودنمانی می‌کند. جالب اینکه از داخل اتوبوس نمی‌توان تشخیص داد آیا آنچه از دور می‌بینی واقعا دریاچه آب است یا نمک!!! بعد از سفر با اندکی مطالعه فهمیدم دریاچه مهارلو خاوری‌ترین بخش جلگه شیراز است. مهارلو دارای آبی
بسیار شور است و در فصل‌های خشک یکی از کانسارهای بزرگ نمک ایران به‌شمار می‌آید و در سال ۱۳۸۵ با تصویب هیات وزیران، این دریاچه به‌عنوان یکی از ۷ منطقه نمونه گردشگری ایران برگزیده شده است. دریاچه‌ای واقعا زیبا و کم‌نظیر بود. هرچند سرساعت به فرودگاه رسیدیم و آقای کرباسیان و کرباسچی جلوی گیت پیش از ما رسیده بودند اما بازهم موفق نشدیم گشتی کوتاه در شیراز بزنیم. از خواجه‌شیراز خداحافظ می‌کنم و طلب بخشش که سعادت حضور بر مزارش را نداشتم. اما بیتی از این شاعر بزرگ پارسی‌گو در ذهنم تداعی می‌شود که حضور او بی‌واسطه زمان و مکان، قرن‌هاست در اذهان ما جاری است؛ «جام جهان‌نماست ضمیر منیر دوست اظهار احتیاج خود آنجا چه حاجت است» نزدیکی فرودگاه تهران متوجه می‌شویم بارش برف غافلگیرکننده آغاز شده است. خلبان با مهارت خاصی هواپیما را در فرودگاه مهرآباد به زمین نشاند که با دست زدن مسافران هواپیما برای این فرود، این سفر نیز ختم به خیر شد.
دیدگاه‌ها
ارسال نظر