محمدرضا مودودی/ معاون سازمان توسعه تجارت ایران
رابطه بین توسعه صادرات غیرنفتی و ارتقای سطح تولید داخلی و رونق اقتصادی، رابطهای دو سویه با اثری متقابل است. بدون بازار، تولید داخلی رشد و بلوغ نخواهد یافت و در مقابل بدون تولید کیفی و رقابتی، بازار توسعه پیدا نخواهد کرد، با این وصف، یکی از الزامات شکلگیری این رابطه، هدایت سرمایههای داخلی و خارجی به سمت تولید رقابتی است. هدایتی معطوف به مزیتهای رقابتی و مبتنی بر ظرفیتهایی که توان برگشت سریع سرمایهگذاری را دارند و میتوانند جذابیت هر نوع سرمایهگذاری را افزایش دهند. متاسفانه ایران با وجود تمام استعدادها و ظرفیتهای بالقوهای که دارد، سهم قابلتوجهی از جذب جهانی «FDI» ندارد. کشوری که یک درصد جمعیت و جغرافیای کره خاکی را به خود اختصاص داده، شایستگی همین میزان سهم از جریان جهانی سرمایهگذاری خارجی را نیز دارد، اما با وجود تمام ظرفیتهای جغرافیایی، تاریخی، اقلیمی و مغزافزاری که رتبه ایران را بین ۱۴۱ کشوری که مورد ارزیابی قرار گرفتند، به لحاظ ظرفیتهای سرمایهگذاری حدود ۵۰ تعیین و به لحاظ میزان جذب سرمایهگذاری حدود ۱۱۰ ارزیابی کردهاند که حاکی از شکاف عمیقی است که میان ظرفیت و استعداد از یکسو و بهرهگیری
و تحقق وجود دارد. در واقع جذب حدود ۵/۲ میلیارد دلار سرمایه خارجی در طول یک دهه گذشته، نشاندهنده سهم ۲۵/۰درصدی کشور ما از جریان سالانه FDI جهانی است که بسیار کمتر از آن چیزی است که ظرفیتهای نهفته داخلی، استحقاق آن را دارند و نکته حائز اهمیت دیگر اینکه سهم نفت و گاز از این سرمایهگذاریها حدود ۷۵ درصد و باقیمانده آن با پراکندگی زیاد در بخشهای خدمات (نظیر توسعه سامانههای مخابراتی و فروشگاههای زنجیرهای) و صنعت و معدن تقسیم شده است. صرف نظر از آمارها و تحلیلهای کارشناسی دیگر، دو نکته حائز اهمیت در موفق نبودن در جذب سرمایههای داخلی و خارجی این است که اولا به نظر میرسد تصویر روشنی از ظرفیتهای مستعد سرمایهگذاری در کشور وجود ندارد تا سرمایهگذاران بتوانند باتکیه بر آن نسبت برای سرمایهگذاری تصمیم بگیرند و از آنجا که نفت و گاز به نحو مطلوبتری استعداد خود را معرفی کردهاند، قاطبه تقاضاها نیز معطوف به آنهاست و بنابراین نیاز است بهصورت هدفمند و مستمر نسبت به معرفی ظرفیتها، استعدادها و موقعیتهای ممتاز سرمایهگذاری در ایران، اقدام شود و جذابیتها، فواید و مشوقهای سرمایهگذاریها به طور
شفاف و پیاپی تبلیغ شود و دیگر اینکه، مزیتهای رقابتی صنایع بهگونهای معرفی شود که هر نوع سرمایهگذاری، سبد صادراتی آینده را تنوع داده و تقویت کند و به عبارت دیگر، ظرفیتهای مستعد امروز با نگاه به آینده انتخاب و معرفی شوند. صنایعی که در چرخه عمر خود، هنوز در مرحله رشد و بلوغ هستند و زمینه پیوندهایی را با سایر صنایع جهانی فراهم میکنند که ما را به عضوی موثر از زنجیره جهانی تولیدات با ارزشافزوده بالا تبدیل میکنند. این واقعیت بدان معناست که بخش خصوصی باید تحریک بیشتری در معرفی ظرفیتهای بالقوه مرتبط با خود داشته باشد و نگذارد فقط صنایع بزرگ دولتی در این زمینه حرف اول و آخر را بزنند. باید اطلس سرمایهگذاریهای خارجی موثر در گستره جغرافیایی ایران به گونهای تهیه و ارائه شود که هیاتهای تجاری و سرمایهگذاری با دید باز و هدفمند به ایران سفر کنند و پیش از سفر، تقاضا و جذابیت در فضای ذهنی سرمایهگذاران خارجی شکل گرفته باشد چراکه این یک واقعیت است که ۸۰ درصد موفقیت، همواره مرهون توفیق در نحوه معرفی و چگونگی ایجاد جذابیت و جلب توجه است.
دیدگاهها
ارسال نظر