چه کسانی هوای ما را دارند؟

آلودگی هوا مانند هر پدیده دیگر، دارای تعاریف گوناگونی است.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: بر‌اساس ساده‌ترین تعریف، آلودگی هوا عبارت است از وجود یک یا چند ماده آلوده‌کننده در هوای آزاد به میزانی که در مدت زمان معین بتواند کیفیت هوا را به ضرر انسان، حیوان، گیاه و اشیا تغییر دهد. درحال‌حاضر، تهران و چند شهر بزرگ ایران از جمله اصفهان، اهواز، مشهد، شیراز و برخی دیگر از شهرهای کوچکتر در معرض آلودگی هوا هستند که در موارد گوناگون به نقطه اوج خطر می‌رسند. یکی از وظایف مهم سازمان حفاظت محیط‌زیست در ایران کنترل و کاهش حداکثری آلودگی هوا است و نیز سعی دارد با سختگیرانه‏تر کردن استانداردهای تولید و نظارت بر خودروهایی که در حال تردد هستند، نقش خودروها را در تولید آلاینده‏های محیطی تا آنجا که می‏تواند کاهش دهد. در این راستا خودروسازان ملزم به رعایت استانداردهای روز دنیا می‏شوند و مراکز معاینه فنی هر سال خودروهای موجود را بررسی می‌کنند تا از کیفیت‏شان مطمئن شوند. از نظر علمی منابع آلوده‌کننده هوا مشخص است. همه سازمان‌های اجرایی باید با عوامل آلودگی مقابله و منابع آلوده‌کننده را شناسایی کنند. گفته می‌شود حداقل ۳۰ درصد آلودگی هوای تهران مربوط به کامیون‌ها است که باید
ورود کامیون‌های بالای ۱۰ سال عمر به تهران ممنوع شود یا حداقل در زمان‌هایی که آلودگی هوا شدید است مانع تردد آنها در شهر شویم. وقتی گفته می‌شود در آلودگی هوا، خودروها ۷۰درصد نقش دارند، به اشتباه تصور می‌شود که صنعت خودروسازی به تنهایی چنین سهم بالایی در آلودگی هوا دارد و از نقش دیگر سازمان‌های مسئول غفلت می‌شود. سازمان‌هایی مانند سازمان محیط زیست، شهرداری، وزارت صنعت،معدن وتجارت، وزارت نفت، پلیس راهنمایی و رانندگی با مسئله آلودگی هوا درگیر هستند، اما چه می‌شود که صنعت خودروسازی بیشتر از همه اینها و حتی بیشتر از سازمان محیط‌زیست که متولی این حوزه است، آماج انتقادها قرار می‌گیرد؟ و با چه توجیهی خودروسازان مقصر اصلی آلودگی هوا معرفی می‌شوند؟ شاید چون برخی از عوامل موثر در آلودگی هوا، به خودرو مربوط می‌شود این‌گونه تصور می‌شود که خودروساز باید جوابگو باشد. حال آنکه بر‌اساس قوانین، صنعت خودروسازی متولی بسیاری از کارهای مربوط به خودرو مانند از رده خارج کردن خودروهای فرسوده نیست. درست است که در‌زمینه آلودگی هوا، مسئولان و کارشناسان مسئولیت بیشتری دارند اما در این باره تک‌تک مردم و شهروندان هم نقش دارند. آمار بالای
تردد خودروهای تک‌سرنشین در خیابان‌ها نشان از بیگانگی ما با فرهنگ استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی و در واقع کم‌توجهی‌مان نسبت به رفع معضل آلودگی هواست. فرهنگ‌سازی در این زمینه را می‌توان از سنین پایه آغاز کرد و آموزش و پرورش و سازمان‌های فرهنگی را نیز به همکاری طلبید. تجربه همیار پلیس را می‌توان درحوزه‌های دیگر تکرار کرد؛ بنابراین باید جدی‌تر به این مسئله نگاه کرد و همه باید خود را در این موضوع مسئول بدانیم. در این باره نماینده مردم شازند و عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی گفت: شاه‌کلید رفع مشکل آلودگی هوا، گسترش حمل‌ونقل عمومی به‌ویژه گسترش خطوط مترو است. اگر وسایل نقلیه عمومی ما کیفیت بالاتری داشته باشند، مردم ناخودآگاه به استفاده از این وسایل کشش بیشتری پیدا می‌کنند. اگر حمل‌ونقل عمومی به سمت برقی شدن حرکت کند، گام بزرگی در کاهش آلودگی هوا برداشته می‌شود. علی ابراهیمی در گفت‌وگو با صمت افزود: از طرف دیگر باید اقداماتی انجام شود تا حجم رفت‌و‌آمدهای درون‌شهری تا حد امکان کاهش پیدا کند، از جمله اقدام موثر در این زمینه، گسترش خدمات الکترونیکی است. او ادامه داد: در کشورهای پیشرفته با
ارائه خدمات الکترونیکی ۳۰ درصد از حمل‌ونقل عمومی کاهش پیدا کرده است. خوشبختانه در سال‌های گذشته در کشور ما اقدامات مناسبی به‌منظور الکترونیکی کردن کارهای بانکی انجام شده است. نماینده مردم شازند و عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: سازمان‌های مسئول اگر کیفیت خدمات الکترونیکی خود را افزایش دهند و به موازات آن فعالیت‌ها، فرهنگ‌سازی کنند، تردد خودروهای شخصی در خیابان‌ها کاهش پیدا می‌کند. ابراهیمی اظهار کرد: لازم به تاکید دوباره است که وقتی گفته می‌شود در آلودگی هوا، خودروها ۷۰ درصد نقش دارند این درصد تنها به خودروسازان برنمی‌گردد، بلکه منظور حمل‌ونقل است. نقش دولت در از رده خارج کردن خودروهای فرسوده، نقش نیروی انتظامی در جلوگیری از تردد خودروهای فرسوده و بدون معاینه فنی، نقش شهرداری در گسترش حمل‌ونقل عمومی و نقش مردم در کاستن از آمار بالای تردد خودروهای تک‌سرنشین و… بسیار دارای اهمیت است. او با بیان اینکه، عمده‌ترین منبع آلودگی هوای پایتخت مربوط به خودروها و موتورسیکلت‌ها است، تصریح کرد: متاسفانه خودروهای فرسوده و موتورسیکلت‌ها آلودگی بسیاری از خود به جا می‌گذارند که توجه به
این موضوع یکی از مهم‌ترین سیاست‌های کاهش آلودگی هوا خواهد بود. رفع آلودگی هوا باید دغدغه مسئولان باشد نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی نیز گفت: آلودگی هوا معضلی است که شهروندان تهران سال‌ها است با آن مواجه هستند. با وجودی که به طور مداوم و مکرر از این معضل سخن گفته می‌شود، متاسفانه کمتر شاهد به‌کارگیری اقدامات عملی مناسب از سوی سازمان‌های مسئول بوده‌ایم. محمدرضا نجفی در گفت‌وگو با صمت افزود: در واقع موضوع مدیریت آلودگی هوا مجموعه وظایفی است که برعهده همه ارگان‌ها مانند محیط زیست، شهرداری، وزارت صنعت،معدن وتجارت، وزارت نفت، پلیس راهنمایی و رانندگی و حتی شهروندان است و همه موظف هستند این وظایف را به سرانجام برسانند. یک سازمان به تنهایی نمی‌تواند به این معضل بزرگ رسیدگی کند. او با اشاره به اینکه باید عوامل موثر در آلودگی را رفع کرد، ادامه داد: برای کاهش آلودگی هوا باید بهبود کیفیت تمامی خودروها مانند تاکسی‌ها، اتوبوس‌ها و دیگر خودروها را مورد توجه قرار داد و تدابیری به‌کار گرفت که خودروها با بازدهی و بهره‌وری بهتری از سوخت استفاده کنند تا کمتر آلودگی ایجاد شود.
نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، تردد خودروهای فرسوده به‌ویژه در ناوگان حمل‌ونقل عمومی را در تشدید آلودگی هوای تهران موثر دانست و تاکید کرد: مسئولان مربوط باید به این موضوع توجه داشته باشند و به وظیفه خود در قبال تامین سلامت شهروندان عمل کنند. نجفی با بیان اینکه برای کاهش آلودگی هوا نباید تنها به تعطیلی مدرسه‌ها بسنده کرد، تصریح کرد: تعطیلی مدرسه‌ها سبب وارد شدن ضربه و آسیب به نظام آموزشی دانش‌آموزان می‌شود؛در حقیقت فقط باید در موارد بسیار اضطراری از این روش استفاده کرد. او با بیان اینکه رفع آلودگی هوای تهران باید دغدغه جدی مسئولان مربوط باشد، اظهار کرد: به‌طور قطع شهرداری باید با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و نفت گام‌های جدی در جهت رفع آلودگی هوای تهران بردارد و در انجام وظایف خود هیچ‌گونه تعللی نداشته باشد زیرا این موضوع با جان و مال شهروندان در ارتباط است. از نگاه کارشناسان، مسئله مهمی که وجود دارد این است که امکانات کشور هم محدود است. همیشه با تعطیل کردن مدرسه‌ها یا صنایع که مشکل برطرف نمی‌شود. کارخانه‌ای را که کالاهای مورد نیاز مردم را تامین اما از سوی دیگر
آلودگی ایجاد می‌کند، نمی‌توان به طور کامل تعطیل کرد. در این زمینه، باید به یک نقطه مشترک برسیم. همیشه یک‌بعدی و یک‌وجهی نمی‌شود کار کرد و شلاقی تصمیم گرفت، باید تصمیم جمعی به‌گونه‌ای باشد که در نهایت به کاهش آلودگی منجر شود.