فرآورده‌های کنجدی نیازمند استانداردسازی

علیرضا طاقه‌باف / مدیر صنایع تبدیلی و غذایی استان یزد

درحال‌حاضر بیش از ۲۰۰ واحد تولیدی سنتی و صنعتی در زمینه تولید فرآورده‌های کنجدی فعال هستند که از این تعداد ۳۴ واحد صنعتی و بقیه به شکل صنفی، سنتی یا در قالب مشاغل خانگی در حال فعالیت هستند. از سال ۱۳۹۴ تاکنون نیز ۲۶ واحد صنعتی تولید فرآورده‌های کنجدی در استان به بهره‌برداری رسیده که شرایط اشتغال بیش از ۳۰۰ نفر را فراهم کرده است. همچنین بیش از ۸۶ جواز تاسیس برای تولید ارده، حلواارده، روغن کنجد، روغن ارده و دیگر مشتقات کنجدی ازسوی مدیریت صنایع تبدیلی و غذایی استان صادر شده است. از تعداد یادشده واحد تولید فرآورده‌های کنجدی بیش از ۸۵ درصد در شهرستان اردکان متمرکز هستند و عمده محصولات تولیدی در این مجموعه‌ها شامل حلوا ارده بیش از ۵۰ درصد، روغن ارده و روغن کنجد حدود ۳۰ درصد و ارده، کرم ارده، ارده شکلاتی، شیرینی‌های کنجدی و سایر مشتقات کنجد حدود ۲۰ درصد است. میزان تولید محصولات کنجدی در شهرستان اردکان روزانه در مجموع بیش از ۱۶۰ تن است که ۹۰تن از این میزان حلوا ارده و ۷۰ تن دیگر ارده و سایر مشتقات کنجدی است. درحال‌حاضر بیش از ۱۱۰۰ نفر به‌طور مستقیم در این حوزه مشغول فعالیت هستند و تا پایان سال باتوجه به اینکه این
محصول به‌شکل فصلی تولید می‌شود این تعداد تا ۲۶۰۰ نفر افزایش پیدا می‌کند. این در حالی است که بیش از ۳۵۰۰ نفر هم به‌طور غیرمستقیم در این حرفه مشغول فعالیت هستند. ماده اولیه این کارگاه‌ها کنجد است که علاوه بر ارده و حلوا ارده، روغن نیز از آن استخراج می‌شود که بسیار مفید و مغذی است. بنا بر آمارهای موجود، میزان خرید کنجد ازسوی کارخانه‌های استان یزد حدود ۴۸۰۰۰ تن در سال است که تولید ۶۵۰۰۰ تن فرآورده کنجدی و ۴۰۰۰ تن روغن کنجد را به همراه دارد. تنوع محصولات، بهبود کیفیت و تنوع در انواع بسته‌بندی محصولات کنجدی از سیاست‌های عمده مدیریت این صنعت است. صنعت سنتی و بومی تولید محصولات کنجدی در شهرستان اردکان، استان یزد را به بزرگترین مجتمع کارگاهی محصولات کنجدی تبدیل کرده تا نشان دهد صنایع بومی فرصت مناسبی را برای تولید و اشتغال پایدار فراهم ساخته‌اند. این صنعت به‌دلایل زیادی مورد توجه مسئولان قرار می‌گیرد ازجمله اینکه دارای مزایایی مانند اشتغال پایدار، کمک به اقتصاد محلی و منطقه‌ای، بومی‌شدن صنایع پایین دست و بالادست و وجود بازارهای مطمئن به‌دلیل ریشه‌دار بودن این محصولات است. اما این تولیدات با مخاطراتی نیز روبه‌رو
هستند که مدیریت این صنعت با در اولویت قراردادن موضوع تولید و بسته‌بندی روغن کنجد، ارده و حلوا ارده و انواع فرآورده‌های غذایی برپایه کنجد در برنامه سرمایه‌گذاری صنایع تبدیلی و تکمیلی استان در راستای کمک به این صنعت تلاش می‌کند. باتوجه به سیاست وزارت جهادکشاورزی در راستای سهولت در امر صادرات محصولات کشاورزی لازم است تمام واحدهای تولیدی در امر نشان‌سازی و استانداردسازی محصولات خود براساس استانداردهای بین‌المللی اقدام‌های لازم را انجام دهند. صادرات محصولات کنجدی به کشورهای روسیه، عراق، مالزی، قطر، امارات، کشورهای آسیای میانه و حتی اروپا انجام می‌شود.