روایت‌های محمود و مقصود و مسعود

محسن رنانی / استاد دانشگاه

از هنگامی که اعلام کردم می‌خواهم از حوزه اقتصاد سیاسی فاصله بگیرم و بر حوزه توسعه متمرکز شوم، جمعی از دانش‌آموختگان و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای رشته‌های اقتصاد، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، روانشناسی، انسان‌شناسی، تاریخ و… گرد هم آمدند تا مرا در حوزه مطالعات توسعه یاری کنند. آنها نام خود را «پویش فکری توسعه» گذاشتند زیرا معتقد بودند باید اندیشیدن برای توسعه کشور را به یک حرکت مستمر در بین نخبگان و روشنفکران تبدیل کنیم. این جمع، اکنون به چند گروه تقسیم شده و هر گروه در حال خواندن منابع علمی قدیمی و معاصر در حوزه توسعه است تا به شیوه‌ای کاملا آکادمیک (مطالعه کیفی) روایت نظریه‌پردازان جهانی توسعه را استخراج کند.

به گمان من ۲ تا ۳ سال طول خواهد کشید تا این کار بزرگ پایان یابد. همزمان پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس نیز پیشنهاد من برای برگزاری سلسله نشست‌هایی با عنوان «گفت‌وگوهای توسعه» را پذیرفت. هدف این بود که سلسله نشست‌هایی بین صاحب‌نظران ایرانی که مسئله توسعه دغدغه آنها بوده، برگزار شود تا گفت‌وگوهایی درباره مسئله توسعه ملی شکل بگیرد و این گفت‌وگوها منجر به استخراج روایت دقیق‌تر و شفاف‌تری از دیدگاه صاحب‌نظران ایرانی درباره مسئله توسعه ایران شود؛ با این امید که این گفت‌وگوها کم‌کم به تولید گفتارهای منظم در حوزه توسعه ملی منجر شود و سپس این گفتارها در بلندمدت به پدیداری گفتمانی نو از توسعه ایران بینجامد. نخستین دور از گفت‌وگوهای توسعه پیرامون نظریه‌های دکتر محمود سریع‌القلم در مهر و آبان ۱۳۹۶ در پژوهشکده اقتصاد تربیت مدرس برگزار شد.

یاران پویش فکری توسعه همت کردند و همه نوشتارهای دکتر سریع‌القلم را بازخوانی کردند و روایت اولیه‌ای از دیدگاه سریع‌القلم استخراج و سپس نشست‌ها حول متن اولیه آغاز شد. این گفت‌وگوها با حضور گروه بازخوانی و ۳ استاد ناقد، ۱۶ ساعت به طول انجامید و درنهایت «روایت محمود» درباره توسعه ایران استخراج شد که به‌زودی نهایی و منتشر می‌شود. در آذر و دی نیز دور دوم گفت‌وگوهای توسعه پیرامون نظریه‌های دکتر مقصود فراستخواه برگزار شد تا بتوانیم «روایت مقصود» از مسئله توسعه ایران را استخراج کنیم.

گزارشی از این نشست‌ها نیز به‌زودی منتشر می‌شود. انشاالله در بهمن نیز دور سوم گفت‌وگوهای توسعه با حضور دکتر مسعود نیلی برگزار خواهد شد تا «روایت مسعود»‌ از مسئله توسعه در ایران استخراج شود و اگر توفیق الهی همراه باشد این گفت‌وگوها تا استخراج روایت ده‌ها نفر از صاحب‌نظران این دیار که درزمینه توسعه کشور دغدغه‌مند بوده و اندیشه کرده‌اند، ادامه خواهد یافت. این نشست‌ها به‌طور غیرعمومی و بدون حضور خبرنگاران و تنها با حضور اعضای تیم بازخوانی و استادانی که به‌عنوان ناقد علمی دعوت می‌شوند برگزار می‌شود تا گفت‌وگوها در فضایی آرام و علمی پیش برود.