جنگ قدرت در ایران انقلابی

مهدی اسحاقیان

۱۶ بهمن ۱۳۵۷، همه کشور به نبرد قدرت در تهران چشم دوخته‌اند. از دو، سه روز گذشته که خبر معرفی اعضای شورای انقلاب و به دنبال آن، معرفی دولت انقلاب سخن در شهر پیچید، از سویی شوق به نتیجه رسیدن انقلاب در میان مردم ایجاد شد و از سوی دیگر نگرانی از حرکت طرف مقابل یعنی کودتا در میان بود. جنگ لفظی را بختیار آغاز کرد. وی در واکنش به تشکیل دولت انقلاب در گفت‌وگو با رادیو پس از مدتی تعطیلی گفت: «هیچ‌گونه اعتراضی به اعلام یک دولت انقلابی موقت از جانب آیت‌الله خمینی نخواهم کرد، به شرط آنکه این دولت نقش یک «کابینه جانشین» یا «کابینه سایه» را داشته باشد… اما اگر این «نخست‌وزیر» سایه بخواهد با برپا کردن آشوب نظم قانونی کشور را بر هم زند، وی آن نخست‌وزیر را دستگیر خواهد کرد. وی همچنین از امکان تشکیل یک واتیکان دیگر در قم سخن به میان آورد. بلافاصله آیت‌الله خمینی که این روزها با پیشوند امام مطرح می‌شود، چنین پاسخ داد: «کاری نکنید مردم را به جهاد دعوت کنیم.» شاپور بختیار هم پاسخ داد: «جواب کوکتل مولوتوف را با کوکتل مولوتف می‌دهیم.» رقابت میان دو روزنامه کشور «اطلاعات» و «کیهان» برای درج خبرهای اختصاصی از خیابان «فخرالدوله»
و «کاخ» داغ شده است. در این میان، افرادی از پیروان امام باب مذاکره با ارتش را گشوده بودند. آیت‌الله مفتح هدایت این مذاکرات را برعهده گرفته بود. روزنامه اطلاعات از مذاکرات انقلابیون با ارتش خبر داد. روزنامه کیهان هم نوشت: «ارتشیان اینک موضع نرم‌تری نسبت به تصمیم‌های امام خمینی و تحولات ناشی از آن اتخاذ کرده‌اند و همین نرمش امکان برخورد بین مردم و ارتش را تا حد زیادی کاهش داده است. هرچند طرفین اخبار و شایعات مربوط به تماس و مذاکره را نفی می‌کنند ولی به نظر می‌رسد مذاکرات میان طرفداران امام خمینی و برخی از سران ارتش نه‌تنها به بن‌بست نرسیده بلکه به تفاهم‌های تازه‌ای انجامیده است.» دستور بازداشت «علی‌اصغر حاج‌سیدجوادی» به دلیل درج مقاله «پاسخ به مسلسل! ‌» در روزنامه اطلاعات از سوی فرمانداری نظامی صادر شد. کیهان هم با چاپ مقاله‌ای دیگر از حاج‌سیدجوادی با عنوان «شمشیر داموکلس آقای بختیار» به ارتش پیغام داد که دیگر وقت این هشدارها گذشته است: «آقای بختیار این شمشیر داموکلس را همچنان بر سر مردم نگه داشته است که ارتش کودتا می‌کند ولی خود حاضر نیست به این سوال جواب دهد مگر حساب ارتش از مردم جداست؟» «رضا براهنی» در
مقاله‌ای با عنوان «نخست‌وزیر مفتری! ‌» نوشت: «۵۰ سال هر حرکت سالم ملیت‌های ستم‌زده ایران را با آهنگ باسمه‌ای «تجزیه‌طلبی» سرکوب کرده‌اند و تمام حقوق دموکراتیک آن را یکسره به نابودی کشانده‌اند.» دکتر ناصر کاتوزیان هم در مقاله «با لشکرکشی نمی‌توان ملتی تازه ساخت! ‌» نوشت: «اکنون کاروانی از ستمدیدگان و عاشقان راه حق، در حرکت است. اکنون، ما به راستی ملت شده‌ایم.» به دنبال شدت گرفتن شایعه تعیین دولت انقلاب از سوی امام که مدتی است در روزنامه‌ها مطرح می‌شود، روزنامه اطلاعات نوشت: «مهندس بازرگان به عنوان شخصیت مبارزی که سال‌ها سابقه ستیزه و مبارزه با رژیم را دارد و از طرفی به عنوان رهبر نهضت آزادی نماینده گروه سیاسی مترقی است که دارای زیربنای عقاید اسلامی است نخست‌وزیر دولت انقلابی خواهد بود.» دکتر یزدی، عضو نهضت آزادی ایران که از او به عنوان یکی از اعضای دولت انقلاب یاد می‌شود، در واکنش به تهدید کودتا گفت: «فکر نمی‌کنم یک جنگ داخلی در ایران روی دهد… امیدوارم ارتش با درایت لازم خود را تسلیم اراده ملت کند… بدون توجه به باقی ماندن بختیار یا کناره‌گیری وی دولت موقت اعلام خواهد شد.» شاپور بختیار از رویارویی با
امام منصرف شده است. اخبار تاییدنشده‌ای مبنی‌بر میانجی‌گری با امام منتشر می‌شود. به همین مناسبت بختیار شیوه مبارزه را تغییر می‌دهد. او برای پاسخ به فضای ملتهب ناشی از فساد رژیم دستور بازداشت‌های گسترده می‌دهد. کیهان با تیتر «۲۰۰ وزیر و مقام عالیرتبه سابق ممنوع‌الخروج شدند» نوشت: «در پی بازداشت هوشنگ نهاوندی… و عبدالمجید مجیدی… عصر دیروز… غلامرضا کیانپور وزیر اسبق اطلاعات و جهانگردی و وزیر پیشین دادگستری نیز طبق ماده ۵ قانون حکومت نظامی بازداشت شده است… در لیست بازداشت‌شدگان نام گروهی از وزیران دولت‌های هویدا، آموزگار، شریف‌امامی و ازهاری و همچنین نام عده‌ای از مدیران بخش‌های خصوصی و سازمان‌های دولتی که به صورت بازرگانی اداره می‌شوند به چشم می‌خورد.» روزنامه اطلاعات علاوه‌بر این، با تیتر «۲۰۰ مقام عالی در معرض بازداشت» نظر بختیار را هم در این مورد جویا شد: «۳ هزار مقام از مدیر کل به بالا در ۲۵ سال اخیر ممنوع‌الخروج شدند… گروهی از بازداشتی‌ها مربوط به پرونده‌های تغذیه رایگان – حزب رستاخیز – اوقاف و لغو امتیاز روزنامه‌ها هستند… نخست‌وزیر درباره بازداشت مجیدی، کیانپور و نویدی گفت این سه تن به عنوان
کسانی که در سوءاستفاده‌های فسادهای دولت‌های گذشته سهیم بوده‌اند بازداشت شده‌اند…» شاپور بختیار در گفت‌وگو با رادیو از اینکه امام به پیام‌ها و نامه‌های او پاسخ نداده است گله می‌کند. سیل جمعیت همچنین از سراسر کشور برای دیدار با امام خمینی در مدرسه علوی به سوی تهران روان است. در سطح کشور هم اتفاق‌های گوناگونی به وقوع می‌پیوندد. یکی از مهم‌ترین آنها «انفجار در ساختمان یونایتدپرس» است؛ کیهان این خبر را داد. روزنامه اطلاعات از یک حادثه تیراندازی خبر داد: «۶ مجروح تیراندازی شهید شدند». روزنامه‌ها نوشتند: «نظامیان در برخی از وزارتخانه‌ها از مدتی پیش حضور داشتند و در برخی دیگر امروز مدتی پس از ورود محل را ترک کردند اما در تعدادی دیگر از وزارتخانه‌ها ماندگار شدند» در بازار حمایت‌ها از شورای انقلاب، حزب توده هم به این جمع می‌پیوندد. از کاشان هم خبر می‌رسد سرپاسبانی را در کاشان سر بریده‌اند. سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران خواستار تشکیل شورای انقلاب ایران توسط میلیون‌ها اعتصاب‌کننده شد. خانواده‌های زندانیان نیروی هوایی در کانون وکلا در اعتراض به بازداشت همسرشان تحصن کردند. آیت‌الله طالقانی هم اعلام کرد: «فرماندهان
پایگاه‌های هوایی باید به مردم پاسخ مناسبی بدهند.» از سوی دیگر، کارمندان وزارت خارجه علیه اردشیر زاهدی تحصن می‌کنند. این تحصن به عنوان اعتراض به بازگشت دوباره اردشیر زاهدی به سفارت ایران در امریکا رخ داده است. کیهان هم از مهاجرت ۸ هزار یهودی ایرانی به اسرائیل نوشت: «فقط عده‌ای از این یهودیان قصد مهاجرت دارند و بقیه مایلند تا تثبیت وضع ایران در اسرائیل بمانند.» کمیته تنظیم اعتصابات هم به دلیل اعتصاب کارکنان بانک‌ها تصمیم می‌گیرد «برای دانشجویان خارج از کشور ارز حواله… شود». جواد شهرستانی، شهردار تهران استعفای خود را تقدیم امام می‌کند. دو عکس چاپ‌شده در روزنامه‌های امروز کیهان و اطلاعات جلب توجه می‌کند. اطلاعات در صفحه ۷ خود ضمن چاپ عکسی از کسانی که در صف گاز ایستاده‌اند، می‌نویسد: «صف گاز در انبار گاز! عکس از شهری است که بغل گوش «پالایشگاه گازبید بلند»‌ است. عکس دوم مربوط به روی جلد روزنامه کیهان است که نوجوانی در آغوش امام خمینی اشک می‌ریزد: «با نسل آینده – کودکی مشتاقانه به دیدار امام شتافته است امام نماینده‌ای از نسل آینده را در آغوش می‌فشارد کودک شوق‌زده به گریه افتاده است.» ابوالحسن
بنی‌صدر یکی از همراهان سفر بازگشت امام از فرانسه این روزها نظرهای خاصی درباره چگونگی تولید نفت پس از انقلاب دارد: «جمهوری اسلامی ۴۰ درصد گذشته نفت تولید خواهد کرد… با وجود این ایران در صدد خواهد بود تا نرخ نفت خود را افزایش دهد.»

نظر شما درباره این مطلب؟

قرار دادن دیدگاه

امتیاز مطلب: ۵ از ۵ (۱ رأی)

دیدگاه‌ها

ارسال نظر