عددی که هر ماه به حساب بازنشستهها میآید، سالهاست با واقعیت زندگی فاصله دارد. از اجاره خانه تا دارو و خوراک، همهچیز با سرعتی بیشتر از حقوق بالا رفته و همین باعث شده مستمریها از تورم جا بمانند. حالا این گزارش نشان میدهد اگر حقوق بازنشستگان در ۵ سال اخیر به اندازه تورم رشد میکرد، امروز باید چند میلیون تومان بیشتر دریافت میکردند.
جمعی از فرهنگیان کشور با راهاندازی کارزاری خطاب به رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان برنامه و بودجه، خواستار رسیدگی فوری به مطالبات معیشتی معلمان شدند. امضاکنندگان این کارزار که تعداد آنها تاکنون به ۵ هزار و ۶۳۵ نفر رسیده است، بر ضرورت ترمیم حقوق فرهنگیان، اجرای کامل نظام رتبهبندی و تخصیص فوقالعاده خاص تأکید کردهاند و معتقدند شرایط فعلی معیشتی، بسیاری از معلمان را ناچار کرده است در ایام تعطیلات تابستانی برای تأمین هزینههای زندگی به مشاغل دیگری روی بیاورند.
پیگیری مطالبات بازنشستگان بار دیگر در دستور کار کمیسیون اجتماعی مجلس قرار گرفت و این بار خبرها از دستیابی به یک توافق مهم در حوزه متناسبسازی حقوق حکایت دارد. به گفته نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، در جلسهای که با حضور نمایندگان مجلس، مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی برگزار شد، موضوعاتی از جمله متناسبسازی حقوق، حق اولاد، حق مسکن و سایر مزایای بازنشستگان مورد بررسی قرار گرفت. در نتیجه این نشست، توافق شد سازمان تأمین اجتماعی متناسبسازی حقوق بازنشستگان را همانند سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ اجرا کند؛ هرچند بررسی و پیگیری سایر مطالبات بازنشستگان همچنان ادامه خواهد داشت.
جمعی از بازنشستگان تأمین اجتماعی امروز یکشنبه ۷ تیرماه در ادامه تجمعات هفتگی خود، مقابل ادارات تأمین اجتماعی در شهرهای مشهد، کرمانشاه، رشت، اهواز و شوش تجمع کردند. معترضان در این تجمعها با تأکید بر ضرورت اجرای کامل قوانین، خواستار پرداخت مطالبات مزدی، بهبود وضعیت معیشتی و رسیدگی به مشکلات حوزه درمان و خدمات رفاهی بازنشستگان شدند.
همزمان با مطرح شدن لایحههای جدید اصلاحی در قانون تأمین اجتماعی، بحث درباره پیامدهای احتمالی این تغییرات بر وضعیت معیشتی کارگران و بازنشستگان بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. سمیه گلپور، فعال حوزه کار و اشتغال، با بررسی ابعاد مختلف این اصلاحات، نسبت به برخی ابهامات حقوقی و آثار اقتصادی آن هشدار داده و تأکید کرده است که حل چالشهای مالی سازمان تأمین اجتماعی نباید به بهای کاهش حقوق قانونی کارگران، محدود شدن مزایای مشاغل سخت و زیانآور یا افزایش فشار بر اقشار کمدرآمد تمام شود. وی همچنین بر ضرورت شفافیت در محاسبات بازنشستگی، مدیریت تخصصی داراییهای سازمان و تسویه بدهیهای دولت به این صندوق تأکید کرده است.
پس از آنکه برخی بازنشستگان و مستمریبگیران نسبت به کمتر بودن مبلغ واریزی حقوق خردادماه در مقایسه با رقم درجشده در فیش حقوقی خود گلایه کردند، سازمان تأمین اجتماعی با ارائه توضیحاتی علت این اختلاف را تشریح کرد. بر اساس اعلام این سازمان، مبالغ حقوق دقیقاً مطابق اطلاعات ثبتشده در فیشها به حساب مستمریبگیران واریز میشود، اما در برخی موارد بانک رفاه کارگران پس از واریز حقوق، اقساط مربوط به تسهیلات، خریدهای اعتباری یا بدهیهای مرتبط با فروشگاههای طرف قرارداد را از حساب افراد کسر میکند؛ موضوعی که باعث شده مبلغ نهایی دریافتی برخی بازنشستگان کمتر از رقم خالص درجشده در فیش حقوقی باشد.
سازمان تأمین اجتماعی در واکنش به برخی ابهامات مطرحشده درباره پرداخت کمکهزینه عائلهمندی، اعلام کرد این مزیت جزو تعهدات قانونی این سازمان محسوب نمیشود و تنها در چارچوب مقررات موجود برای گروه مشخصی از مستمریبگیران قابل پرداخت است. بر این اساس، دریافتکنندگان مستمری بازماندگان نمیتوانند مشمول این پرداخت شوند و برای این موضوع مستند قانونی وجود ندارد.
با گسترش مشاغل مبتنی بر فروش، پورسانت و کارمزد به بخش اصلی درآمد بسیاری از کارکنان تبدیل شده است، اما به گفته کارشناسان حقوق کار، در بسیاری از شرکتها این بخش از درآمد هنگام محاسبه عیدی، سنوات، اضافهکاری و سایر مزایای قانونی نادیده گرفته میشود. یک کارشناس حقوق و روابط کار با انتقاد از این رویه تأکید میکند که قانون کار میان مزد ثابت و کارمزد تفاوتی قائل نیست و حذف پورسانت از محاسبات قانونی، تضییع حقوق نیروی کار و یکی از مهمترین عوامل شکلگیری اختلافات میان کارگران و کارفرمایان است.
همزمان با صدور احکام افزایش سالانه و متناسبسازی حقوق بازنشستگان و مستمریبگیران در سال ۱۴۰۵، سازمان تأمین اجتماعی از راهاندازی ابزار جدیدی برای مشاهده جزئیات نحوه محاسبه متناسبسازی مستمری خبر داد. این ابزار با هدف افزایش شفافیت، پاسخگویی و تسهیل دسترسی ذینفعان طراحی شده و به بازنشستگان امکان میدهد بدون مراجعه حضوری، جزئیات کامل محاسبات مربوط به افزایش حقوق و متناسبسازی مستمری خود را بهصورت آنلاین مشاهده و بررسی کنند.
در پی طرح پرسشهای متعدد از سوی بازنشستگان و مستمریبگیران درباره اختلاف میان مبلغ درجشده در فیش حقوقی خردادماه و رقم واریزی به حساب آنها، سازمان تأمین اجتماعی توضیحاتی درباره نحوه پرداخت مستمریها و دلایل احتمالی این اختلاف ارائه کرد. این سازمان اعلام کرده است که تمامی پرداختها بر اساس آیتمهای مندرج در فیش حقوقی انجام میشود و در برخی موارد، کسر اقساط خریدهای اعتباری و تسهیلات بانکی پس از واریز حقوق میتواند موجب کاهش مبلغ قابل برداشت مستمریبگیران شود.
