بانک جهانی در تازهترین گزارش خود اعلام کرد که بدهی خارجی ایران در سال ۲۰۲۴ با کاهش ۲.۵ درصدی به ۹ میلیارد و ۶۵۴ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با مجموع بدهی ۸.۹ تریلیون دلاری کشورهای در حال توسعه، تنها یکهزارم را تشکیل میدهد و نشاندهنده روند نزولی بدهی ایران طی سالهای اخیر است.
تازهترین گزارش مرکز آمار تصویری روشن اما نگرانکننده از اقتصاد ایران ارائه میدهد؛ اقتصادی که همزمان با افت تاریخی سرمایهگذاری خارجی و کاهش بدهیهای خارجی، نشانههایی از محدودیت دسترسی به منابع مالی، کاهش اعتماد بینالمللی و استمرار نااطمینانیهای داخلی را آشکار میکند. این وضعیت موتور رشد اقتصادی کشور را تحت فشار قرار داده و دادههای رسمی آن را نیز تأیید میکند.
طبق آمار منتشر شده در وبسایت World Population Review، ایالات متحده بهعنوان کشوری با بالاترین میزان بدهی مطلق و بدهی دلاری در جهان شناخته میشود، بهطوریکه بدهی ملی آن بیش از دو برابر هر کشور دیگر است. با این حال، مقدار بدهی یک کشور معمولاً بهتنهایی مورد بررسی قرار نمیگیرد، بلکه باید نسبت به تولید ناخالص داخلی (GDP) آن کشور سنجیده شود تا توانایی کشور در بازپرداخت بدهیها مشخص گردد.
تکانههای منفی خارجی و به تبع آن تغییرات نرخ ارز یکی از مهمترین محرکهای چرخههای تجاری در ایران است که نه فقط بر میزان خالص واردات کشور اثرگذار است، بلکه ارزش داراییها و بدهی خارجی خانوار و بنگاهها را تغییر میدهد.
بدهی خارجی ایران تا خرداد ماه امسال برابر با ۷ میلیارد و ۲۴۶ میلیون دلار برآورده شده است. بررسی ها نشان می دهد باوجود این که این متغیر اکنون روندی کاهشی داشته اما همچنان در سطح بالایی بوده و ۴۲ درصد آن سررسید امسال را دارد.
بانک مرکزی به انتشار گزیده آمارهای اقتصادی اقدام کرده است که نشان میدهد میزان بدهیهای کوتاهمدت کشور یک میلیارد و ۸۸۷ میلیون دلار و بدهیهای بلندمدت ایران نیز چهار میلیارد و ۶۹۳ میلیون دلار است.
صباح زنگنه؛ کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: شرکتهای بزرگ به دلیل تحریمها معمولا از پرداخت وام و حتی سرمایهگذاری در پروژههای داخلی امتناع میکنند. زمانی که سرمایهگذاری صورت نگیرد عملا بدهی نیز ایجاد نمیشود. رفاهی کشورهای همسایه ایران ظاهری و ناشی از بدهیهای بسیار کلان است.
ذخایر ارزی ایران نسبت به سال گذشته ۱۳ میلیارد دلار افزایش یافت و پیشبینی میشود این رقم در سال آینده هم افزایش یابد.
نسبت بدهی ایران به تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۲ تنها ۰.۵درصد است. با این حساب ایران کمترین میزان بدهی را در خاورمیانه و آسیای مرکزی دارد.
میزان بدهیهای خارجی ایران در پایان تیر ماه ۱۴۰۱ به ۷ میلیارد و ۱۷۳ میلیون دلار رسید که نسبت به پایان سال ۱۴۰۰ بالغ بر ۱۷.۳ درصد کاهش داشته است.
