افزایش چشمگیر قیمت مسکن در شهرهای حومه تهران، بازار املاک پرند و پردیس را به کانون تازه تقاضا تبدیل کرده؛ جایی که رشد بهای واحدهای مسکونی طی ماههای اخیر حتی از شتاب افزایش قیمت در پایتخت نیز پیشی گرفته و مسیر جدیدی برای سرمایههای سرگردان گشوده است.
پروژه مسکن مهر پردیس که روزگاری امیدی برای خانهدار شدن دهکهای پایین بود، حالا به منبعی از ناامیدی و بلاتکلیفی تبدیل شده است. متقاضیانی که دو سال پیش با رؤیاهای بزرگ در این طرح سرمایهگذاری کردند، امروز با استرس تأمین اجاره و آینده نامعلوم واحدهای خود دستوپنجه نرم میکنند.
طرح مسکن مهر در ابتدا با هدف خانهدار کردن اقشار کمدرآمد و ایجاد فرصت برابر برای دسترسی به سرپناه مناسب آغاز شد. اما در طول زمان، مشکلات اجرایی و مالی باعث شد بسیاری از متقاضیان با دغدغههای جدی روبهرو شوند. این افراد که امید داشتند با پرداخت آوردههای اولیه به سرعت صاحب خانه شوند، اکنون با تأخیرهای طولانی و عدم تحقق وعدهها مواجهاند.
بازار مسکن همواره تحت تأثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است و تجربه نشان داده که وقایع شوکآور میتوانند نوسانات شدیدی در قیمتها ایجاد کنند. نمونههایی مانند جنگ، بازگشت تحریمهای بینالمللی یا بحرانهای اقتصادی، معمولا باعث افزایش ناگهانی قیمتها یا تغییر الگوی تقاضا میشوند و متقاضیان را با ابهام و نگرانی جدی مواجه میکنند.
نگرانیهای متقاضیان مسکن ملی در ماههای اخیر، به یکی از محوریترین موضوعات اجتماعی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. طرحی که قرار بود امید خانهدار شدن را برای اقشار کمدرآمد زنده کند، اکنون بسیاری از ثبتنامکنندگان را در وضعیت بلاتکلیفی، فشار مالی و ناامیدی قرار داده است.
بحران مسکن در تهران دیگر همان چهره سابق را ندارد. اگر در سالهای پایانی دهه ۹۰ نگرانی اصلی زوجهای جوان و خانوارهای مستأجر این بود که چگونه بتوانند با پسانداز تدریجی، گامی بهسوی خانهدار شدن بردارند، امروز ماهیت مشکل کاملاً تغییر کرده است. اکنون دغدغه بسیاری از مستأجران دیگر خرید نیست، بلکه یافتن راهی فوری برای تأمین هزینههای سرسامآور اجارهخانه است.
تحولات اخیر در شهرهای جدید اطراف تهران، بهویژه پرند و پردیس، چه در حوزه قیمت مسکن و چه در ترکیب جمعیتی، توجهبرانگیز بوده است. اگرچه روند هفتساله افزایش مداوم بهای مسکن در سال گذشته تا حدی و در نیمه نخست امسال به شکلی محسوس متوقف شد، اما موج مهاجرت ساکنان تهران به حومه همچنان ادامه دارد. در همین حال، یکی دو شهر حاشیهای پایتخت در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر، به طور موقت میزبان گروهی از تهرانیها شدند.
پیمانکاران ساختمانی این روزها با چالشهای متعددی در مسیر تکمیل پروژههای مسکن کشور روبهرو هستند. یکی از مهمترین موانع، نوسانات شدید اقتصادی و افزایش پیدرپی قیمت مصالح ساختمانی است. مصالحی همچون سیمان، فولاد و شیشه که سهم بالایی در هزینههای ساخت دارند، به دلیل تورم و تغییرات نرخ ارز مرتباً گرانتر میشوند و این موضوع باعث برهم خوردن برآوردهای اولیه و افزایش فشار مالی بر مجریان پروژهها شده است.
پس از سالها انتظار و وعدههای متوالی مسئولان، بسیاری از متقاضیان مسکن مهر اعلام کردهاند که صبرشان به پایان رسیده است. پروژهای که قرار بود خانهدار شدن اقشار متوسط و کمدرآمد را تسهیل کند، هنوز برای هزاران نفر به یک آرزو تبدیل شده و روند تحویل واحدها به کندی پیش میرود.
مالکان واحدهای مسکن مهر طی سالهای اخیر با دغدغههای متعددی روبهرو بودهاند که یکی از مهمترین آنها کیفیت ساخت و کمبود خدمات زیربنایی و روبنایی در بسیاری از پروژههاست. بسیاری از این واحدها بدون تکمیل زیرساختهای ضروری مانند آب، برق، گاز و سیستم فاضلاب تحویل داده شدهاند و این مسئله زندگی روزمره ساکنان را با مشکلات جدی مواجه کرده است. از سوی دیگر، کمبود امکاناتی همچون مدرسه، درمانگاه، حملونقل عمومی و فضاهای فرهنگی و تفریحی سبب شده تا بسیاری از خانوادهها احساس کنند سکونت در این واحدها صرفاً رفع نیاز اولیه به سرپناه بوده و کیفیت زندگی در آنها چندان تأمین نشده است.
