افزایش تأخیرها، رشد هزینههای ساخت و نبود اطلاعرسانی شفاف باعث شده بخشی از متقاضیان طرح «مسکن ملی» نسبت به زمان تکمیل پروژهها و تحویل واحدهای خود دچار تردید و ناامیدی شوند؛ موضوعی که میتواند بر اعتماد عمومی به سیاستهای حمایتی حوزه مسکن اثر بگذارد.
در آستانه آغاز سال ۱۴۰۵، هزاران متقاضی نهضت ملی مسکن در حالی چشمانتظار تحویل واحدهای وعدهدادهشده هستند که افزایش هزینهها، ابهام در اقساط و تأخیر پروژهها، آینده خانهدار شدن آنها را در هالهای از نگرانی و بلاتکلیفی فرو برده است.
متقاضیان طرح ملی مسکن در روزهای اخیر نگرانیهای خود را نسبت به تأخیر در تحویل واحدها، افزایش قیمتها و نبود شفافیت در روند ثبتنام و تخصیص واحدها اعلام کردهاند؛ دلواپسیهایی که صدای بسیاری از مردم را به عنوان بخشی از بزرگترین برنامه ساخت مسکن دولتی ایران به گوش مسئولان رسانده است.
مشاور معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه در شهرهای اقماری تهران هنوز ظرفیت مجددی برای ثبت نام باز نشده است، اظهار داشت: در تهران موضوع فقط زمین نیست، تهران با چالشهای بزرگتری مواجه است از جمله تامین آب.
با گذشت چند سال از آغاز نهضت ملی مسکن، روند اجرای پروژهها نشان میدهد که باوجود استقبال اولیه گسترده، بخش قابل توجهی از متقاضیان به دلیل فشار اقتصادی، ابهام در زمان تحویل و روند طولانی پرداخت آورده، از ادامه حضور در این طرح منصرف شدهاند و موج جدیدی از ناامیدی در میان ثبتنامکنندگان شکل گرفته است. طبق آخرین آمارها، به دلیل فشارهای مالی و تأخیر در تحویل واحدها، حدود ۳۸ تا ۴۰ درصد از ثبتنامکنندگان نهضت ملی مسکن از ادامه طرح انصراف دادهاند. این گروه عمدتاً شامل خانوارهای کمدرآمد است و نشان میدهد که مشکلات اقتصادی و طولانی شدن فرآیند، بر روحیه و انگیزه متقاضیان تأثیر منفی گذاشته است.
متقاضیان مسکن ملی پس از سالها انتظار و پیگیری، امروز بیش از هر زمان دیگری خواستار شفافیت، سرعت و ثبات در تصمیمهای دولتی هستند. آنها انتظار دارند طرحی که قرار بود راهحلی برای خانهدار شدن اقشار متوسط و کمدرآمد باشد، از چرخه وعدههای تکراری و زمانبندیهای نامشخص بیرون بیاید و در مسیر اجرا، قابل پیشبینی و قابل اعتماد شود.
متقاضیان مسکن ملی در اکثر استانهای ایران با تأخیر در تحویل واحدها، افزایش هزینههای جانبی و نبود شفافیت در روند اجرایی، به شکل گستردهای نارضایتی خود را اعلام کردهاند؛ صدای گلایهها از شبکههای اجتماعی تا محافل محلی شنیده میشود و بسیاری معتقدند دولت نتوانسته وعدههای خود را به موقع عملی کند.
مسئله زمین یکی از اصلیترین گلوگاهها در تحقق اهداف نهضت ملی مسکن است و نقش تعیینکنندهای در سرعت و کیفیت ساخت واحدهای مسکونی دارد.
متقاضیان نهضت ملی مسکن در شرایطی پرتنش و نگرانکننده قرار گرفتهاند؛ شایعات و ابهامها درباره احتمال حذف افراد از پروژه باعث شده بسیاری از ثبتنامکنندگان، هم سرمایه مالی و هم رؤیای خانهدار شدن خود را در معرض تهدید ببینند و منتظر شفافسازی دولت باشند.
چالشهای متقاضیان نهضت ملی مسکن در کلانشهرها طی سالهای اخیر شدت گرفته و باعث شده بخش قابل توجهی از افراد ثبتنامکننده، تصمیم به انصراف از این طرح بگیرند. اصلیترین دلایل این روند را میتوان در چند محور اساسی بررسی کرد.
