در حالی که گزارش تازه مرکز آمار از کاهش قیمت برخی اقلام خوراکی در تیرماه نسبت به خرداد خبر میدهد، مقایسه قیمتها با مدت مشابه سال گذشته تصویر متفاوتی را نشان میدهد؛ جایی که بسیاری از کالاهای اساسی از مرغ و لبنیات گرفته تا روغن و میوه، با رشدهای سنگین و حتی چندصددرصدی روبهرو شدهاند. این آمار نشان میدهد افت مقطعی قیمتها هنوز نتوانسته فشار تورمی یکسال گذشته را از سفره خانوارها جبران کند.
اقتصاد ایران در حالی نیمه دوم سال ۱۴۰۵ را آغاز کرده که تازهترین آمارهای رسمی از تشدید فشارهای معیشتی بر خانوارها حکایت دارد؛ تورم نقطهبهنقطه به ۸۸.۶ درصد، تورم سالانه به بیش از ۶۲ درصد و تورم ماهانه به ۹.۵ درصد رسیده است. همزمان، حسین راغفر با هشدار نسبت به پیامدهای تداوم این روند، ریشه بحران را نه کمبود منابع، بلکه ساختار تصمیمگیری اقتصادی، گسترش فساد و شکلگیری «اقتصاد سیاسی تورم» میداند و معتقد است فشار اقتصادی در برخی مناطق کشور از مرزهای بیسابقه عبور کرده است.
بازار کالاهای اساسی این روزها همزمان با آغاز فصل برداشت محصولات داخلی و افزایش حجم واردات، با کاهش قیمت برخی اقلام پرمصرف و وفور عرضه روبهرو شده است. رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی با اشاره به افت قیمت برنج ایرانی، برنج پاکستانی و انواع حبوبات، تأکید میکند که بازار نهتنها با کمبودی مواجه نیست، بلکه ذخایر موجود بیش از نیاز مصرفی کشور است؛ موضوعی که به گفته او حتی در صورت بروز اختلال در واردات نیز مانع از ایجاد کمبود در هفتههای آینده خواهد شد.
جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت قیمت خوراکیها، تصویری نگرانکننده از بازار مواد غذایی ارائه میدهد؛ گزارشی که نشان میدهد هم در بازه یکماهه و هم در مقیاس سالانه، بسیاری از اقلام مصرفی خانوار با افزایش قیمت قابلتوجهی مواجه شدهاند. در خردادماه، میوهها در صدر گرانیهای ماهانه قرار گرفتند و در مقیاس سالانه نیز روغن، برنج، مرغ، تخممرغ، گوشت و لبنیات رشدهای کمسابقهای را ثبت کردند؛ روندی که به گفته آمارهای رسمی، شدت تورم در بخش خوراکیها را فراتر از تورم عمومی برده و فشار بیشتری بر خانوارهای کمدرآمد، مناطق محروم و روستاها وارد کرده است.
پایش هفتگی بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد که اگرچه قیمت اقلام بالاست، اما کمبودی در بازار مشاهده نمیشود. وزیر جهاد کشاورزی از رصد مستمر قیمتها و دستور بررسی ۱۰ قلم کالای اساسی خبر داد. بر اساس این گزارش، قیمت هر کیلوگرم گوشت مرغ به ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان، تخممرغ به ۵۴۰ تا ۵۸۰ هزار تومان (هر شانه دو کیلوگرمی)، شکر بستهبندی به ۱۴۵ هزار تومان و برنج خارجی به ۲۱۶ تا ۲۸۲ هزار تومان رسیده است. همچنین روغن خوراکی از دی ۱۴۰۴ تاکنون سه بار افزایش قیمت داشته و تورم نقطهبهنقطه آن در فروردین ۲۳۴ درصد اعلام شده است.
رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ از تورم سهرقمی مواد غذایی، افزایش قیمت گوشت مرغ از ۲۸۰ به ۳۶۵ هزار تومان و رشد قیمت تخممرغ تا ۵۸۰ هزار تومان در هر شانه حکایت دارد؛ همزمان دولت با اجرای طرحهای حمایتی از جمله یارانه غیرنقدی یک میلیون تومانی، کالابرگ مادران و شارژ اعتبار فروردین و اردیبهشت مشمولان، به دنبال جبران کالری مورد نیاز خانوادهها و مقابله با خطر سوءتغذیه است.
بررسی بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد که با وجود نبود کمبود فیزیکی کالا، قیمتها روند صعودی چشمگیری داشته است. تورم نقطهبهنقطه خوراکیها در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به اسفند ۱۴۰۳ به ۱۱۳.۸ درصد رسیده و افزایش قیمت تخممرغ (تا دو برابر طی سه هفته)، ماکارونی (۳۱ درصد در یک هفته) و گوشت مرغ نسبت به ابتدای سال، نگرانیهایی را برای معیشت خانوار ایجاد کرده است. در همین حال دولت افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیک را بررسی میکند.
در حالی که طرح ملی کالابرگ با وعده بازنگری سهماهه اعتبار برای جبران تورم کلید خورده بود، تاخیر دوماهه دولت در اصلاح مبالغ، منجر به افت ۳۳ درصدی قدرت خرید این اعتبار شده است. اظهارات اخیر وزیر کار مبنی بر موکول شدن تصمیمگیری نهایی به نیمه اردیبهشتماه، نشان از جاماندگی جدی حمایتهای دولتی از موج گرانیها دارد؛ تاخیری که بیشترین فشار را بر سفره خانوارهای شهرهای کوچک و مناطق کمبرخوردار وارد کرده است، چرا که برخلاف تصور، قیمت کالاهای اساسی در این مناطق حتی از پایتخت نیز فراتر رفته است.
رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به اول اردیبهشت ۱۴۰۵، از تداوم ثبات در موجودی کالاها علیرغم صعود قیمتها حکایت دارد. گزارشها نشان میدهد در حالی که بازار با کمبود کالا مواجه نیست، قیمت اقلام پروتئینی نظیر مرغ و تخممرغ جهش چشمگیری داشته و به ترتیب به مرز ۳۶۰ و ۵۹۰ هزار تومان رسیدهاند. در همین راستا، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اعلام جزئیات زمانبندی جدید شارژ کالابرگ بر اساس کد ملی، از اختصاص بودجه ۹۹۶ همتی برای تداوم حمایتهای معیشتی از ۸۶.۹ میلیون ایرانی در سال جاری خبر داد.
رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۲۷ فروردین ۱۴۰۵، از موج جدید افزایش قیمتها در پی حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی حکایت دارد. در حالی که قیمت مرغ به مرز ۳۱۰ هزار تومان رسیده و گوشت قرمز در آستانه ۲ میلیون تومان معامله میشود، دولت با افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیک به یک میلیون تومان برای هر نفر و اضافه کردن اقلامی چون میوه و سبزیجات، در تلاش برای حمایت از معیشت خانوارهاست. این گزارش جزئیات قیمتها در بازار روغن، لبنیات، حبوبات و زمانبندی دقیق شارژ یارانه غیرنقدی فروردینماه را بررسی میکند.
