اجرای موافقتنامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در شش ماه نخست، آثار ملموسی بر افزایش صادرات کشور برجای گذاشته است؛ بهگونهای که آمارها از رشد حدود ۱۶ درصدی صادرات ایران به کشورهای عضو این اتحادیه از زمان آغاز اجرای عملی توافق حکایت دارد؛ رشدی که در شرایط فشارهای ساختاری بر تجارت خارجی، نقش بازدارندهای در افت تراز تجاری ایفا کرده است.
با آغاز رسمی اجرای موافقتنامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴، ۸۷ درصد کالاهای مبادلاتی میان دو طرف مشمول حذف تعرفه شدهاند؛ توافقی که در شرایط افت کلی صادرات کشور، رشد ۱۶ درصدی صادرات ایران به اوراسیا را رقم زده و ظرفیتهای چند ده میلیارد دلاری تازهای را پیش روی تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی قرار داده است.
بندر چابهار، تنها بندر اقیانوسی ایران، با دسترسی مستقیم به دریای عمان و مسیرهای ترانزیتی امن، به نقطهای طلایی برای تجارت بینالمللی و موتور محرک توسعه اقتصادی کشور تبدیل شده است. این بندر میتواند ایران را به هاب ترانزیتی منطقهای و پلی برای ارتباط با بازارهای جنوب و شرق آسیا بدل کند.
ایران در تلاش است تا با ارتقای مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) به سازمان الزامآور، «اوپک گازی» را بنیانگذاری کند؛ اقدامی که میتواند موازنه قدرت در بازار انرژی جهان را دگرگون سازد و نقش تولیدکنندگان را از مشورت به تصمیمسازی واقعی ارتقا دهد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران در سفری استراتژیک به بلاروس، با تمرکز بر توسعه تجارت منطقهای و بهرهگیری از فناوریهای نوین، رایزنیهای گستردهای با مقامات ارشد اتحادیه اقتصادی اوراسیا انجام داد. این مذاکرات، گامی کلیدی در راستای تقویت همکاریهای اقتصادی و صنعتی ایران با کشورهای همسایه و اعضای این اتحادیه است.
محمد علی بهپوری، مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران، از دستاوردهای مهم نشست کمیته مشترک اجرای موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اوراسیا خبر داد. این توافقات، با تمرکز بر تبادل اطلاعات، ترانزیت یکپارچه و پلمب الکترونیک، نویدبخش روانسازی صادرات و واردات ایران با پنج کشور عضو این اتحادیه است.
مناطق آزاد ایران در حال تجربه تحولی گسترده هستند که میتواند این مناطق را به یکی از مهمترین مراکز تجاری اوراسیا تبدیل کند. با تسهیل قوانین سرمایهگذاری، کاهش تعرفههای تجاری و ایجاد زیرساختهای لجستیکی پیشرفته، انتظار میرود حجم معاملات تجاری در این مناطق به شکل قابل توجهی افزایش یابد. این روند نه تنها فرصتهای شغلی جدید ایجاد میکند، بلکه ایران را در زنجیره ارزش منطقهای و جهانی به یک بازیگر مؤثر تبدیل میکند.
سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، با هدف تقویت روابط تجاری ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا به مسکو سفر کرد. این سفر که با محوریت توافق بر نقشه راه همکاریهای اقتصادی و توسعه موافقتنامه تجارت آزاد انجام میشود، نویدبخش افزایش چشمگیر تبادلات تجاری و تحکیم روابط اقتصادی با کشورهای عضو این اتحادیه است.
نایبرئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه معتقد است موانع تعرفهای و مشکلات بانکی، مانع اصلی شکوفایی تجارت ایران با کشورهای منطقه اوراسیا شدهاند.
سفر رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، به ارمنستان و بلاروس در حالی انجام شد که مذاکرات حساس درباره کریدور قفقاز جنوبی و تقویت روابط با اتحادیه اقتصادی اوراسیا در دستور کار قرار دارد. کارشناسان معتقدند ایران با تأکید بر خطوط قرمز خود، بهویژه حفظ حاکمیت ارمنستان بر مسیرهای جدید و دوری این مسیرها از مرزهایش، به دنبال بازتعریف نقش خود در منطقهای است که به سرعت به کانون رقابت قدرتهای جهانی تبدیل شده است. آیا این سفر میتواند جایگاه ایران را در قفقاز و اوراسیا تقویت کند؟
