شوک دوم قیمت مسکن در ایام «جنگ رمضان» ردیابی شد. شاخص مسکن رسانه ما، سطح قیمت واحدهای مسکونی شهر تهران طی دو روز گذشته را ۱۳۳میلیون تومان در مترمربع نشان میدهد که ۱۰درصد نسبت به «قله اسفند» سقوط کرده است. همزمان، نبض عرضه فایلها نیز افت شدیدی داشت که بررسیهای گروه مسکن روزنامه، دو علت برای آن شناسایی کرده است.
بازار مسکن در سالهای اخیر با نوسانات شدید و آشفتگیهای فراوانی روبهرو شده است که این موضوع به یکی از چالشهای بزرگ برای خریداران تبدیل شده است. افزایش قیمتها، کمبود عرضه و عدم ثبات اقتصادی، همگی عواملی هستند که بر تصمیمگیری خریداران تاثیر میگذارند.
بازار مسکن ایران همچنان در مدار رکود تورمی حرکت میکند؛ شرایطی که در آن کاهش حجم معاملات الزاماً به معنای افت قیمت نیست و بیشتر تغییر الگوی تقاضا را نشان میدهد. تازهترین نشانهها حاکی از آن است که خریداران بیش از گذشته به سمت واحدهای مسکونی کوچکمتراژ متمایل شدهاند؛ روندی که میتواند تصویر آینده بازار ملک را پیچیدهتر کند.
بازار مسکن منطقه ۱۸ تهران در هفتههای اخیر شاهد جهش ملایم، اما محسوس قیمتها و کاهش نسبی تعداد واحدهای عرضهشده برای فروش بوده است. دادههای میدانی نشان میدهد در بازه یکماهه گذشته، قیمت پیشنهادی مسکن در این منطقه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته و کف قیمت هر مترمربع نیز نزدیک به ۱۵ میلیون تومان بالاتر رفته است. همزمان، محدودتر شدن فایلهای فروش در کنار تقاضای مصرفی برای واحدهای کوچکمتراژ، موجب شده معاملات نسبت به ماههای قبل اندکی فعالتر به نظر برسد.
بازار خانههای فوقلوکس تهران پس از یک دوره افت سنگین ناشی از تنشهای اخیر، بار دیگر وارد فاز صعودی شده است؛ بهگونهای که بررسیهای میدانی از بازگشت قیمتها به سطح پیشین و حتی عبور برخی واحدها از مرز متری یک میلیارد تومان حکایت دارد، هرچند همچنان ابهام درباره عمق واقعی معاملات در این بخش از بازار پابرجاست.
بازار مسکن در ماه میانی زمستان با جهشی کمسابقه روبهرو شد؛ بهگونهای که دستکم از سال ۱۳۹۱ تاکنون چنین رشد قیمتی در یک ماه ثبت نشده بود. بر اساس شاخص «قیمت پیشنهادی» که میانگین نرخ درجشده در فایلهای فروش آپارتمان در تهران را اندازهگیری میکند، متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در بهمنماه به ۱۳۳ میلیون تومان رسید. این رقم نسبت به دیماه ۱۵.۶ درصد افزایش نشان میدهد؛ رقمی که بهعنوان بالاترین تورم ماهانه بازار ملک از زمان انتشار آمارهای ماهانه مسکن شناخته میشود.
نوسانات شدید نرخ ارز دوباره بازار مسکن را در وضعیت انتظار و نگرانی قرار داده و خریداران را با پرسشهای تازهای درباره زمان مناسب خرید، میزان ریسک و آینده قیمتها روبهرو کرده است؛ وضعیتی که تصمیمگیری را بیش از هر زمان دیگری دشوار میکند.
بازار مسکن در نیمه شمالی تهران بار دیگر نشانههای جهش را بروز داده و از سایر مناطق پایتخت جلو زده است. دادههایی که از تحولات معاملات مسکن به دست آمده نشان میدهد هر زمان جریان خرید و فروش آپارتمانها جان تازهای میگیرد، مناطق مرفهنشین شهر سریعتر از سایر نقاط وارد فاز افزایش قیمت میشوند. این الگو طی حدود یک دهه گذشته بارها تکرار شده و شکاف قیمتی میان شمال و جنوب شهر را عمیقتر کرده است.
با تشدید تنشهای منطقهای و نوسانات اقتصادی، بازار مسکن ایران بار دیگر در وضعیت نگرانی قرار گرفته است. کارشناسان هشدار میدهند که افزایش احتمالی قیمت ارز و هزینههای واردات مصالح ساختمانی میتواند به سرعت قیمت واحدهای مسکونی را تحت تأثیر قرار دهد و قدرت خرید خانوارها را کاهش دهد.
نگرانیهای عمومی پیرامون آینده قیمت مسکن در ایران، دیگر صرفاً دغدغهای اقتصادی نیست، بلکه به مسئلهای عمیقاً اجتماعی و حتی روانی تبدیل شده است. بازار مسکن طی سالهای اخیر به گونهای حرکت کرده که بخش بزرگی از جامعه، بهویژه جوانان و طبقه متوسط، احساس میکنند از رؤیای خانهدار شدن بهتدریج حذف شدهاند. این احساس ناامنی، فقط ناشی از گرانی نیست، بلکه از ناپایداری و غیرقابل پیشبینی بودن آینده قیمتها تغذیه میشود؛ وضعیتی که مردم را در تصمیمگیریهای بلندمدت فلج میکند.
