قوانین بازنشستگی و مستمری در ایران با وجود ممنوعیت کلی دریافت همزمان دو حقوق بازنشستگی برای یک فرد، برای دو گروه خاص استثنا قائل شده است: زنان بازمانده میتوانند همزمان هم حقوق بازنشستگی خود و هم مستمری همسر فوتشده را دریافت کنند و برخی بازماندگان نیز امکان دریافت همزمان حقوق بازنشستگی پدر و مادر فوتشده را دارند. با این حال، دریافت همزمان مستمری همسر و پدر فوتشده برای زنان مجاز نیست.
زنان بازنشسته در صورت احراز شرایطی چون سرپرستی خانوار، فوت یا ازکارافتادگی همسر و داشتن فرزندان تحت تکفل، مشمول دریافت هزینه عائلهمندی و حق اولاد میشوند؛ مزایایی که با هدف حمایت از معیشت خانوادهها در سال ۱۴۰۴ با مبالغ مشخص تصویب شده و شرایط دقیق بهرهمندی از آن نیز اعلام گردیده است.
بررسی قوانین تأمین اجتماعی نشان میدهد که زنان بازنشسته در شرایط خاص میتوانند بهطور همزمان از دو مستمری بهرهمند شوند. این امکان شامل مستمری خود و همسر فوتشده یا والدین متوفی آنان است و برای مردان یا برخی گروهها ممنوع است، موضوعی که بسیاری از بازنشستگان از آن اطلاع ندارند.
صندوق بازنشستگی کشوری اعلام کرد مادران شاغلی که پس از اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت صاحب فرزند شدهاند، میتوانند با حداقل ۲۰ سال سابقه خدمت و با توجه به تعداد فرزندان، زودتر از موعد بازنشسته شوند. جزئیات کامل شرایط، محدودیتها و میزان کاهش سنوات خدمتی اعلام شد.
مجلس شورای اسلامی با تصویب مصوبات جدید در کمیته جمعیت و خانواده، امکان بازنشستگی زودهنگام زنان کارمند با حداقل ۲۰ سال سابقه خدمت را بر اساس تعداد فرزندان فراهم کرد. این طرح، همراه با حمایتهای مالی و ممنوعیت تعدیل نیرو، گامی بزرگ در راستای قانون جوانی جمعیت و حمایت از نقش مادری است.
در بسیاری از کارگاههای کوچک و متوسط و به شیوهای حادتر در کارگاههای زیرپلهای و خانگی، دستمزد دریافتی زنان به نسبت مردان پایینتر است؛ زنان و مردان در کار مشابه حقوق یکسان نمیگیرند اما به گفته «سیمین یعقوبیان» فعال صنفی زنان کارگر، این بیعدالتی در زمان بازنشستگی نیز استمرار دارد، سازمان تامین اجتماعی حقوق قانونی و مزدیِ زنانِ مستمریبگیر را به رسمیت نمیشناسد.
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، ضمن اعلام خبر نهایی شدن بیمه زنان خانه دار، قول پیگیری وضعیت بازنشستگی پیش از موعد زنان را داد.
