جنگ فقط در میدان نبرد خسارت به جا نمیگذارد؛ گاهی اثر آن را میتوان در فروشگاهها و سبد خرید خانوادهها دید. با افزایش تنشهای منطقهای، نگرانیها درباره رشد قیمت کالاهای اساسی دوباره اوج گرفته است. آیا موج جدید گرانی در راه است و کدام کالاها بیش از همه تحت تأثیر قرار خواهند گرفت؟
پس از اعمال نرخهای جدید نان در برخی مناطق، رئیس اتحادیه نانهای سنتی با تشریح جزئیات روند قیمتگذاری اعلام کرد که هرگونه افزایش نرخ تنها پس از تصویب در کارگروههای استانی و ثبت در سامانه نانینو قابلیت اجرا دارد. او با اشاره به اینکه افزایش قیمت بر مبنای رشد هزینههای نانوایان از جمله حقوق و دستمزد، اجارهبها و سایر هزینهها انجام شده، تأکید کرد تا زمانی که تغییرات در سامانه نانینو ثبت نشود، نانوایان مجاز به افزایش قیمت نخواهند بود.
افزایش دوباره قیمت نان، بار دیگر موضوع دستمزد کارگران نانوایی را به یکی از مهمترین مطالبات صنفی این گروه تبدیل کرده است. سالهاست که افزایش حقوق کارگران خباز به اصلاح قیمت نان گره خورده و هر بار پس از رشد قیمت این کالای اساسی، وعدههایی درباره بهبود وضعیت مزدی کارگران مطرح میشود؛ وعدههایی که به گفته فعالان کارگری، در عمل یا اجرا نشده یا تأثیر محسوسی بر درآمد این قشر نداشته است. در شرایطی که هزینههای زندگی بهطور مستمر افزایش یافته و قدرت خرید کارگران کاهش پیدا کرده، برخی فعالان کارگری معتقدند کارگران خباز همچنان از اصلیترین زیاندیدگان گرانی نان هستند و سازوکار فعلی تعیین مزد نیز دیگر پاسخگوی واقعیتهای اقتصادی و معیشتی این گروه نیست.
گرانی نان دیگر صرفاً به افزایش قیمت یک کالای اساسی محدود نمیشود؛ کالایی که قوت غالب میلیونها خانوار ایرانی، بهویژه کارگران، بازنشستگان و دهکهای پایین درآمدی است، حالا به یکی از مهمترین عوامل فشار بر معیشت تبدیل شده است. در شرایطی که حداقل دستمزد مصوب سال ۱۴۰۵ تنها حدود ۳۷ درصد از هزینه سبد معیشت ۴۵ میلیون تومانی کارگران را پوشش میدهد، افزایش قیمت نان و ثبت تورمهای بیسابقه در این گروه کالایی، نه تنها هزینه مستقیم خانوارها را بالا برده، بلکه از طریق اثرگذاری بر قیمت انواع غذاها و خدمات مرتبط، موج تازهای از فشارهای تورمی را به اقتصاد خانوار تحمیل کرده است. همزمان آمارهای رسمی نیز نشان میدهد نان با ثبت تورم بیش از ۱۴۰ درصدی، به رکورددار گرانی در میان کالاهای اساسی تبدیل شده است.
افزایش قیمت نان در استان تهران سرانجام رسمیت یافت. رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران از ابلاغ نرخهای جدید خبر داد و اعلام کرد که از امروز قیمت نان لواش به ۲ هزار و ۷۰۰ تومان، بربری به ۱۰ هزار تومان و سنگک به ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. به گفته وی، نرخهای جدید از سوی استانداری تهران ابلاغ شده و هماکنون روی دستگاههای نانینو اعمال شده است؛ بهطوری که خانوارهای تهرانی از عصر روز گذشته خرید نان را با قیمتهای جدید تجربه کردهاند.
در شرایطی که تورم فزاینده و افزایش مداوم قیمت کالاها و خدمات، فشار معیشتی کمسابقهای را بر خانوارها تحمیل کرده و انتقادها نسبت به عملکرد دولت در کنترل گرانیها رو به افزایش است، رونمایی از طرح بررسی حذف یارانه نان و انتقال آن به کالابرگ الکترونیک، موجی از نگرانیها را به دنبال داشته است. بر اساس این ایده که از سوی وزارت جهاد کشاورزی مطرح شده، یارانه نان به جای پرداخت غیرمستقیم از طریق آرد یارانهای، در قالب اعتبار کالابرگ به مردم اختصاص خواهد یافت؛ اقدامی که از نگاه منتقدان میتواند به افزایش قابل توجه قیمت نان، پیچیدهتر شدن نظام توزیع یارانهها و تشدید فشار اقتصادی بر اقشار مختلف جامعه منجر شود.
قیمت انواع نان در مشهد با ابلاغ نرخهای جدید اصلاح شد و بر اساس اعلام رئیس اتحادیه نانوایان این شهر، نرخ نانهای سنتی و ماشینی با افزایش قابل توجهی همراه شده است. به گفته مسئولان صنفی، این اصلاح قیمتها بهطور میانگین حدود ۴۹ درصد رشد داشته و همزمان با آن، استانداردسازی وزن چانه و یکسانسازی شیوه عرضه نان در سراسر استان خراسان رضوی نیز در دستور کار قرار گرفته است. تصمیمی که با هدف شفافسازی نرخها، رفع اختلافهای موجود در فرآیند تولید و فروش و اجرای سیاستهای ابلاغی کارگروه ملی گندم، آرد و نان اتخاذ شده است.
افزایش قیمت نان در روزهای اخیر با واکنش گسترده فعالان کارگری و بازنشستگان مواجه شده است. دبیر اجرایی خانه کارگر قزوین با انتقاد از رشد قابل توجه نرخ نان، اعلام کرد که قیمت برخی انواع نان در استان قزوین تا حدود دو برابر افزایش یافته؛ موضوعی که به گفته وی در شرایط عدم تناسب درآمدها با تورم، فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد خواهد کرد.
رئیس اتحادیه نانهای سنتی تهران با اشاره به وضعیت قیمت نانهای یارانهای اعلام کرد تاکنون تصمیمی برای تغییر نرخ نانهای دولتی اتخاذ نشده است، اما در صورت اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی و پرداخت یارانه مستقیم به مصرفکننده، امکان تغییر در سازوکار قیمتگذاری نان وجود خواهد داشت. وی همچنین از احتمال افزایش نرخ آرد آزادپز و بهروزرسانی سامانه قیمتگذاری آرد خبر داد.
رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، شایعات منتشرشده در فضای مجازی درباره افزایش قیمت نان را تکذیب کرد و گفت: هیچ نرخ جدیدی برای نان تصویب نشده و قیمتهایی که دست به دست میشود، اشتباه است.
