همکاری با کشورهای همسایه در حوزه حملونقل ریلی، یکی از راهکارهای استراتژیک ایران برای ارتقای زیرساختهای حمل و نقل و تسهیل تجارت بینالمللی است. با اتصال شبکه ریلی کشور به مسیرهای همسایگان، مسیرهای تجاری کوتاهتر و اقتصادیتر میشوند و ایران میتواند به یک هاب لجستیکی منطقهای تبدیل شود. این امر نه تنها موجب افزایش بهرهوری در حملونقل کالا میشود، بلکه هزینههای ترانزیت و زمان تحویل را نیز کاهش میدهد.
با توجه به رویکرد جدید ایران و پاکستان برای توسعه مبادلات تجاری، رفع موانع مرزی و فعالسازی گمرکات میتواند تأثیر مستقیمی بر بازار کالاهای اساسی در ایران داشته باشد.
همکاری ایران با کشورهای متحد و همسایه در حوزه ترانزیت و حمل و نقل، میتواند به شکل چشمگیری منابع مالی کشور را افزایش دهد. مسیرهای ترانزیتی ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی استراتژیک، میتواند به پلی اقتصادی میان خاورمیانه، آسیای میانه و اروپا تبدیل شود و از این طریق درآمدهای ناشی از عبور کالا، ترانزیت زمینی و دریایی و استفاده از زیرساختهای لجستیکی بهطور مستقیم به دولت و بخش خصوصی سرازیر شود.
معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری با بیان اینکه اعمال تحریمها علیه ایران ایر بدون ادله بوده است، گفت: کشورهای اروپایی به طور یکجانیه توافقات پروازی با ایران ایر را لغو کردند و ایران ایر هم از سازمان هواپیمایی این کشورها شکایت کرده است.
ایجاد و تقویت ارتباطات حملونقلی با کشورهای همسایه، برای ایران از اهمیت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بالایی برخوردار است. این ارتباطات میتواند به افزایش تجارت منطقهای کمک کرده و هزینههای حملونقل کالا را کاهش دهد، بهطوری که کالاها سریعتر و با صرفهتر به بازارهای هدف برسند. کاهش هزینهها و زمان حملونقل، رقابتپذیری کالاهای ایرانی را در سطح منطقه افزایش میدهد و فرصتهای صادراتی بیشتری ایجاد میکند.
محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، از آمادگی ایران برای راهاندازی مکانیسم تهاتر کالایی با پاکستان و فعالسازی بازارچههای مرزی خبر داد. این اعلام در نشست مشترک وزرای ایران و پاکستان برای تقویت امنیت غذایی و توسعه تجارت دوجانبه مطرح شد، گامی که میتواند روابط اقتصادی دو کشور را به سطح جدیدی ارتقا دهد.
در حوزه راهبردی حملونقل دریایی، همکاری ایران با کشورهای مسلمان همسایه نهتنها یک انتخاب منطقی، بلکه ضرورتی حیاتی برای تقویت همگرایی اقتصادی، تسهیل مبادلات تجاری و تثبیت امنیت دریایی به شمار میرود. ایران با دسترسی به دو پهنه آبی مهم یعنی خلیج فارس و دریای عمان در جنوب و دریای خزر در شمال، جایگاهی ممتاز در مسیرهای دریایی منطقه دارد. این ظرفیت بینظیر، اگر با مشارکت کشورهای مسلمان منطقه مانند قطر، عمان، امارات، عراق، آذربایجان و ترکمنستان همراه شود، میتواند به شکلگیری یک بلوک حملونقلی قدرتمند بینجامد.
توسعه کشت فراسرزمینی، بهویژه با مشارکت کشورهای همسایه، یکی از راهکارهای راهبردی برای تأمین امنیت غذایی ایران در شرایط اقلیمی شکننده و کمبود منابع آب به شمار میرود. ایران با قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمهخشک زمین، سالهاست که با بحرانهایی چون کاهش بارندگی، افت سطح آبهای زیرزمینی و فرسایش خاک دستوپنجه نرم میکند. در چنین شرایطی، انتقال بخشی از ظرفیت تولید محصولات کشاورزی به خارج از مرزها میتواند بهعنوان نسخهای کمهزینهتر و پایدارتر، بخشی از فشار بر منابع داخلی را کاهش دهد.
مسعود پزشکیان رئیس جمهور اسلامی ایران با بیان اینکه سران ایران و پاکستان برای گسترش روابط در همه عرصهها عزم جدی دارند، دیدارها و رایزنیهای انجام شده در جریان این سفر را در راستای تحقق این هدف موثر و مفید ارزیابی کرد و گفت: ایران و پاکستان نشان دادند که به عنوان دو ملت و کشور اسلامی، دوست روزهای سخت یکدیگر هستند.
توسعه تجارت فرامرزی و جذب سرمایهگذاری خارجی از مهمترین مؤلفههای رشد اقتصادی در دنیای امروز بهشمار میرود. در این میان، ایجاد مناطق آزاد مشترک با کشورهای همسایه یا شرکای تجاری، میتواند بهعنوان یک ابزار راهبردی برای افزایش تعاملات اقتصادی، ایفای نقش مؤثر در زنجیره ارزش جهانی و تسهیل جریان کالا، خدمات و سرمایه عمل کند. ایران با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی و برخورداری از مرزهای گسترده زمینی و دریایی، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به هاب ترانزیتی و تجاری منطقه دارد.
