پس از اعمال نرخهای جدید نان در برخی مناطق، رئیس اتحادیه نانهای سنتی با تشریح جزئیات روند قیمتگذاری اعلام کرد که هرگونه افزایش نرخ تنها پس از تصویب در کارگروههای استانی و ثبت در سامانه نانینو قابلیت اجرا دارد. او با اشاره به اینکه افزایش قیمت بر مبنای رشد هزینههای نانوایان از جمله حقوق و دستمزد، اجارهبها و سایر هزینهها انجام شده، تأکید کرد تا زمانی که تغییرات در سامانه نانینو ثبت نشود، نانوایان مجاز به افزایش قیمت نخواهند بود.
افزایش دوباره قیمت نان، بار دیگر موضوع دستمزد کارگران نانوایی را به یکی از مهمترین مطالبات صنفی این گروه تبدیل کرده است. سالهاست که افزایش حقوق کارگران خباز به اصلاح قیمت نان گره خورده و هر بار پس از رشد قیمت این کالای اساسی، وعدههایی درباره بهبود وضعیت مزدی کارگران مطرح میشود؛ وعدههایی که به گفته فعالان کارگری، در عمل یا اجرا نشده یا تأثیر محسوسی بر درآمد این قشر نداشته است. در شرایطی که هزینههای زندگی بهطور مستمر افزایش یافته و قدرت خرید کارگران کاهش پیدا کرده، برخی فعالان کارگری معتقدند کارگران خباز همچنان از اصلیترین زیاندیدگان گرانی نان هستند و سازوکار فعلی تعیین مزد نیز دیگر پاسخگوی واقعیتهای اقتصادی و معیشتی این گروه نیست.
گرانی نان دیگر صرفاً به افزایش قیمت یک کالای اساسی محدود نمیشود؛ کالایی که قوت غالب میلیونها خانوار ایرانی، بهویژه کارگران، بازنشستگان و دهکهای پایین درآمدی است، حالا به یکی از مهمترین عوامل فشار بر معیشت تبدیل شده است. در شرایطی که حداقل دستمزد مصوب سال ۱۴۰۵ تنها حدود ۳۷ درصد از هزینه سبد معیشت ۴۵ میلیون تومانی کارگران را پوشش میدهد، افزایش قیمت نان و ثبت تورمهای بیسابقه در این گروه کالایی، نه تنها هزینه مستقیم خانوارها را بالا برده، بلکه از طریق اثرگذاری بر قیمت انواع غذاها و خدمات مرتبط، موج تازهای از فشارهای تورمی را به اقتصاد خانوار تحمیل کرده است. همزمان آمارهای رسمی نیز نشان میدهد نان با ثبت تورم بیش از ۱۴۰ درصدی، به رکورددار گرانی در میان کالاهای اساسی تبدیل شده است.
افزایش قیمت نان در روزهای اخیر با واکنش گسترده فعالان کارگری و بازنشستگان مواجه شده است. دبیر اجرایی خانه کارگر قزوین با انتقاد از رشد قابل توجه نرخ نان، اعلام کرد که قیمت برخی انواع نان در استان قزوین تا حدود دو برابر افزایش یافته؛ موضوعی که به گفته وی در شرایط عدم تناسب درآمدها با تورم، فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد خواهد کرد.
تعلل چندماهه دولت در اعلام نرخ خرید تضمینی گندم، نه تنها کشاورزان را با بیاعتمادی و نگرانی مواجه کرده، بلکه خطر افزایش قیمت نان و کاهش تولید داخلی گندم را نیز بهدنبال داشته است. طبق قانون، دولت باید پیش از آغاز سال زراعی نرخ خرید تضمینی را اعلام میکرد، اما هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.
افزایش خودسرانه قیمت نان در برخی شهرها، موجی از نارضایتی را به دنبال داشته، اما کارگران خباز، که معیشتشان به این افزایش گره خورده، خود قربانی اصلی این گرانیاند. عبدالله بلواسی، فعال صنفی کارگران خباز، با انتقاد از عرف نادرست وابستگی دستمزد این کارگران به قیمت نان، خواستار تعیین مزد آنها در شورای عالی کار و جبران سرکوب مزدی سالهای اخیر شد.
با اعلام رئیس اتاق اصناف کشور، افزایش قیمت نان در آینده نزدیک قطعی است. این مقام صنفی تأکید کرد که قیمت فعلی نان پاسخگوی هزینههای جاری نانوایان نیست و ادامه این وضعیت میتواند منجر به تعطیلی واحدهای صنفی شود.
بسیاری از نانواییها در تهران نان را بالاتر از نرخهای مصوب به فروش میرسانند.
معاون اقتصادی استاندار اصفهان بر ضرورت اصلاح قیمت نان کامل پس از ایام نوروز و ماه مبارک رمضان، تأکید کرد.
قیمت نان در پایتخت وضعیت مناسبی ندارد. معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری تهران اعلام کرد که وجود سه نرخ متفاوت برای آرد باعث شده تا عرضه نان در این کلانشهر دچار چندگانگی شود.
