مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری مسکن از آغاز رسمی پروژه «توکنایز مسکن» از هفته آینده خبر داد و اعلام کرد همزمان با امضای تفاهمنامه مشترک با شرکت مجری و صندوق نوآوری و شکوفایی، عملیات اجرایی فروش متری مسکن در قالب توکن آغاز میشود؛ طرحی که به گفته او مستقل از اقدامات شهرداری تهران پیش میرود و میتواند فصل تازهای در سرمایهگذاری ملکی کشور باز کند.
طرح مقابله با «تعارض منافع» در نهادی وابسته به شهرداری تهران که بهطور غیررسمی «اتاق تغییرکاربری» نام گرفته، وارد فاز اجرایی شده است؛ اما تجربه نشان میدهد بستن مسیر رانتهای موسوم به «مجوزهای طلایی» صرفاً با یک دستور اداری ممکن نیست. زمانی که ریاست کمیسیون ماده پنج در اختیار شهردار قرار دارد، او همزمان در موقعیت سیاستگذار، ناظر و ذینفع مالی میایستد؛ ترکیبی که عملاً اجرای بیطرفانه ضوابط طرح تفصیلی را به چالش میکشد و زمینه عبور از مقررات را فراهم میآورد.
وعده ساخت مسکن حمایتی برای تسهیل ازدواج و رفع بحران مسکن مطرح شد، اما فاصله محسوس میان شعار و عمل، همچنان هزاران جوان متقاضی خانه را معلق در بلاتکلیفی نگه داشته است.
با گذشت بیش از یک دهه از آغاز طرح مسکن مهر، هزاران متقاضی همچنان در بلاتکلیفی میان وعدههای نیمهتمام، پروژههای ناتمام و دغدغههای مالی و حقوقی سرگرداناند؛ طرحی که قرار بود رؤیای خانهدار شدن را محقق کند، اما برای بسیاری به مسیری فرسایشی و پرابهام بدل شده است.
مدل مسکن حمایتی در سنگاپور، امروزه فراتر از یک پروژه عمرانی، بهعنوان یکی از درخشانترین نمونههای سیاستگذاری شهری در جهان شناخته میشود. این ابتکار که نطفه آن در دهه۱۹۶۰ میلادی و همزمان با تولد سنگاپور مستقل بسته شد، توانست یکی از وخیمترین بحرانهای مسکن در آسیا را به سکویی برای جهش اقتصادی، آرامش اجتماعی و توسعه پایدار شهری بدل سازد.
نگرانیهای عمومی پیرامون آینده قیمت مسکن در ایران، دیگر صرفاً دغدغهای اقتصادی نیست، بلکه به مسئلهای عمیقاً اجتماعی و حتی روانی تبدیل شده است. بازار مسکن طی سالهای اخیر به گونهای حرکت کرده که بخش بزرگی از جامعه، بهویژه جوانان و طبقه متوسط، احساس میکنند از رؤیای خانهدار شدن بهتدریج حذف شدهاند. این احساس ناامنی، فقط ناشی از گرانی نیست، بلکه از ناپایداری و غیرقابل پیشبینی بودن آینده قیمتها تغذیه میشود؛ وضعیتی که مردم را در تصمیمگیریهای بلندمدت فلج میکند.
در آستانه ورود به سال جدید، بازار مسکن ایران بیش از هر زمان دیگری در وضعیت انتظار و نگرانی قرار گرفته؛ بازاری که نه خریداران به آن اعتماد دارند و نه فروشندگان چشمانداز روشنی برای آیندهاش میبینند، در حالی که فشار اجاره و رکود معاملات همزمان بر دوش خانوارها سنگینی میکند.
بازار مسکن ایران در شرایط بیسابقهای از بیثباتی و نوسانات ارزی دستوپنجه نرم میکند؛ سازندگان و سرمایهگذاران ترجیح میدهند فعالیت خود را متوقف کرده یا سرمایه را از این بازار خارج کنند، در حالی که سقف دستوری افزایش اجارهبها و تورم بالا، روند ساخت و ساز را با تهدید جدی مواجه کرده است.
در شرایطی که رشد افسارگسیخته اجارهبها و قیمت مسکن، بخش بزرگی از جامعه کارگری را به حاشیه شهرها رانده، مسکن کارگری به یکی از فوریترین مطالبات اجتماعی و اقتصادی کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که بیتوجهی به آن میتواند به بحرانی عمیق در بازار کار، بهرهوری تولید و ثبات اجتماعی منجر شود.
در شرایطی که بازار مسکن تهران با رکود، کاهش قدرت خرید و افت محسوس ساختوساز روبهروست، شورای شهر با تصویب افزایش میانگین ۳۳ درصدی عوارض ساختوساز برای سال ۱۴۰۵، شوک تازهای به بخش تولید مسکن وارد کرد؛ تصمیمی که میتواند مسیر قیمتها، سرمایهگذاری و عرضه واحدهای جدید را در سال آینده بهطور جدی تحتتأثیر قرار دهد.
