اقتصاد کلان

آرشیو حقوق و دستمزد

نیروهای شرکتی هنوز منتظرند / دستور رئیس‌جمهور کجا متوقف شد؟

پرونده نیروهای شرکتی در دستگاه‌های اجرایی، پس از سال‌ها بلاتکلیفی، حالا با یک تناقض جدی روبه‌رو شده است؛ رئیس‌جمهور از حذف کامل شرکت‌های پیمانکاری سخن گفته، اما مصوبه جدید هیئت وزیران به جای برچیدن واسطه‌ها، سازوکار فعالیت آنها را تنظیم کرده است. در حالی که دولت از سامان‌دهی مشکلاتی مانند تأخیر در پرداخت حقوق و تبعیض مزدی می‌گوید، فعالان کارگری معتقدند مسئله اصلی همچنان پابرجاست: چرا کارگری که سال‌ها در یک دستگاه دولتی کار کرده، هنوز باید از مسیر یک شرکت واسطه حقوق بگیرد و برای قرارداد مستقیم منتظر بماند؟

کارگران بین دوراهی «نان و جان» / چرا حق توقف کار اجرا نمی‌شود؟

وقتی کارگر می‌داند ادامه کار ممکن است جانش را بگیرد، اما توقف کار می‌تواند به قیمت از دست دادن شغلش تمام شود، انتخاب میان «نان و جان» دیگر یک انتخاب واقعی نیست. با وجود به‌رسمیت‌شناخته‌شدن حق امتناع از کار ناایمن در چارچوب کنوانسیون ۱۵۵ سازمان بین‌المللی کار و تدوین مقررات داخلی برای اجرای آن، فعالان کارگری معتقدند قراردادهای موقت، گسترش پیمانکاری و ترس از اخراج، همچنان دست کارگران را برای متوقف کردن کار در شرایط خطرناک بسته است؛ مسئله‌ای که در حوادث مرگبار کار، بار دیگر این پرسش را پیش می‌کشد: اگر کارگر حق دارد «نه» بگوید، چرا هنوز برای حفظ جانش باید شغلش را به خطر بیندازد؟

از معوقات تا مشاغل سخت / بازنشستگان چه سوالاتی از تأمین اجتماعی دارند؟

۸۰ درصد تماس‌های بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی با مرکز پاسخگویی ۱۴۲۰ حول چند مطالبه اصلی می‌چرخد؛ از معوقات حقوق فروردین و اردیبهشت گرفته تا وام ۶۰ میلیونی، مشاغل سخت و زیان‌آور و نحوه برقراری مستمری. مدیرکل امور مستمری‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی با تشریح پرتکرارترین پرسش‌های بازنشستگان، درباره زمان پرداخت معوقات نیز توضیح داده و تأکید کرده است که برخی بازنشستگان تصور می‌کنند دو ماه حقوق کامل از سازمان طلب دارند، در حالی که این مطالبات مربوط به مابه‌التفاوت افزایش حقوق سال جاری نسبت به سال گذشته است؛ موضوعی که حالا در کنار سایر دغدغه‌های بازنشستگان، در انتظار اطلاع‌رسانی رسمی سازمان قرار دارد.

سال‌ها کار، ماه‌ها انتظار / چرا سنوات کارگران پرداخت نمی‌شود؟

سنوات و پاداش پایان خدمت، برای کارگری که پس از سال‌ها ایستادن پشت خط تولید به مرز بازنشستگی رسیده، فقط یک رقم در فیش حقوقی نیست؛ بخشی از پشتوانه مالی او برای ورود به دوران بازنشستگی است. با این حال، گزارش‌ها از بلاتکلیفی برخی کارگران بازنشسته پارس‌خودرو در دریافت مطالبات پایان خدمت خود حکایت دارد؛ کارگرانی که به گفته فعالان کارگری، ماه‌ها در انتظار تسویه مطالباتشان مانده‌اند و حالا به جای دریافت پاسخ درباره زمان پرداخت بدهی، با موضوع شکایت از برخی معترضان مواجه شده‌اند؛ مسئله‌ای که این پرسش را پررنگ کرده است که چرا مطالبه‌گر حق قانونی خود باید در جایگاه متهم قرار بگیرد؟

جمعه‌کاری چقدر به دریافتی کارگران اضافه می‌کند؟

در شرایطی که قطعی برق، برنامه فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی را مختل کرده و احتمال جابه‌جایی روز تعطیل کارگران برای جلوگیری از توقف بیشتر تولید مطرح شده است، رئیس کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور تأکید کرده که جمعه‌کاری بدون پرداخت فوق‌العاده ۴۰ درصدی امکان‌پذیر نیست؛ همزمان، او از روند نامطلوب تعیین مشاغل سخت و زیان‌آور، افزایش گرایش کارگران به بازنشستگی زودهنگام به دلیل ناامنی شغلی و شکل‌گیری پدیده «جوانان بازنشسته» انتقاد کرده و هشدار داده است که ادامه این روند می‌تواند هم نیروی کار و هم سازمان تأمین اجتماعی را با تبعات سنگین‌تری مواجه کند.

پای قطعی برق به دستمزد کارگران باز شد

در حالی که تداوم قطعی برق و ناترازی انرژی، فعالیت برخی واحدهای تولیدی را با تعطیلی‌های اجباری مواجه کرده، شورای عالی کار بررسی راهکاری برای جبران این تعطیلی‌ها را آغاز کرده است؛ راهکاری که بر اساس آن، روزهای تعطیلی ناشی از قطعی برق با یکی از روزهای تعطیل هفته، از جمله جمعه، جابه‌جا شود. با این حال، پیشنهاد جایگزینی روزهای خاموشی با جمعه با مخالفت برخی نمایندگان کارگری مواجه شده است؛ چراکه به گفته آنان، جمعه تعطیل هفتگی کارگران است و در صورت حضور آنان در این روز، باید فوق‌العاده و حقوق مربوط به جمعه‌کاری پرداخت شود. در جلسه مقدماتی شورای عالی کار که روز گذشته، شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵، با حضور مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تعدادی از نمایندگان تشکل‌های کارگری برگزار شد، نحوه محاسبه دستمزد، تنظیم روزهای کاری و تعطیلی واحدها و آثار این تغییرات بر روابط کار و حقوق کارگران مورد بررسی قرار گرفت و تصمیم نهایی به جلسات بعدی شورا موکول شد.

تکلیف حقوق تابستانی این گروه از معلمان مشخص شد

سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش با تشریح وضعیت رفاهی و استخدامی گروه‌های مختلف فرهنگیان اعلام کرد که معلمان بازنشسته از نظر استفاده از امکانات رفاهی آموزش‌وپرورش تفاوتی با شاغلان ندارند و می‌توانند همچنان از خانه‌های معلم و درمانگاه‌های این وزارتخانه استفاده کنند. علی فرهادی همچنین درباره معلمان حق‌التدریس گفت این نیروها پس از خروج از شرکت‌های خصوصی، در صورت داشتن ۲۴ ساعت تدریس از حقوق کامل کارمندی، بیمه و سایر مزایا برخوردارند و در تابستان نیز با شرکت در طرح «حامی» یا «تقویت تابستان» حقوق دریافت می‌کنند.

مجلس مصوبه دولت را قبول نکرد / پیمانکاران می‌مانند؟

در حالی که ساماندهی نیروهای شرکتی طی سال‌های گذشته بارها در مجلس و دولت پیگیری شده، مصوبه اخیر هیئت وزیران درباره پرداخت مستقیم حقوق این نیروها، به جای حذف شرکت‌های پیمانکاری، با انتقاد کمیسیون اجتماعی مجلس مواجه شده است. علی‌جعفری‌آذر، نایب‌رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، می‌گوید خواسته اصلی مجلس و نیروهای شرکتی، حذف شرکت‌های واسط و انعقاد قرارداد مستقیم با دستگاه محل خدمت است، اما مصوبه دولت صرفاً پرداخت مستقیم را آن هم از طریق حساب‌های مشترک پیش‌بینی کرده و شرکت‌های پیمانکاری را همچنان در ساختار دستگاه‌ها حفظ می‌کند؛ موضوعی که به گفته او، با وعده دولت و رئیس‌جمهور برای ساماندهی این نیروها همخوانی ندارد.

کارگران ساختمانی میان ۳ انتخاب تلخ / اضافه‌کاری، کولبری یا مهاجرت

کارگران ساختمانی بانه در شرایطی میان تورم، جنگ و کاهش قدرت خرید گرفتار شده‌اند که به گفته رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی این شهرستان، اضافه‌کاری دیگر برای آنها یک انتخاب شغلی نیست، بلکه راهی اجباری برای تأمین بخشی از هزینه‌های سرسام‌آور زندگی است؛ آن هم در حالی که بیش از نیمی از کارگران ساختمانی بانه از بیمه محرومند. روایت این فعال صنفی از وضعیت این کارگران، تصویری تلخ از معیشتی است که در آن بخشی از نیروهای کار برای جبران دستمزدهای بی‌اثر شده توسط تورم، ناچار به کولبری در مناطق مرزی یا مهاجرت به اقلیم کردستان و کار در شرایط سخت روی آورده‌اند؛ انتخاب‌هایی که به گفته او، گاه میان خطر جانی و دوری از خانواده خلاصه می‌شود.

تاریخ واریز یارانه، کالابرگ و حقوق تمام بازنشستگان اعلام شد

با نزدیک شدن به روزهای پایانی مردادماه، زمان واریز بخش مهمی از پرداخت‌های حمایتی و حقوق بازنشستگان مشخص یا قابل پیش‌بینی شده است؛ از یارانه نقدی و شارژ کالابرگ گرفته تا حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی، کشوری، لشکری، فولاد و صنعت نفت. در حالی که برخی پرداخت‌ها در نیمه دوم مرداد انجام می‌شود و بخشی دیگر به روزهای پایانی ماه موکول شده، مشمولان چشم‌انتظار واریزهایی هستند که می‌تواند بخش مهمی از هزینه‌های جاری خانوار را پوشش دهد.